ΕΡΓΑΤΙΚΑ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ

Εργατικό ατύχημα από μη τήρηση μέτρων ασφαλείας.

Σύμφωνα με την αυθεντική ερμηνεία του άρθρου 34 παρ. 2 του α.ν 1846/1951, με το άρθρο  212 ν. 4512/2018, σε κάθε περίπτωση, που το εργατικό ατύχημα οφείλεται σε «μη τήρηση των προβλεπόμενων μέτρων ασφάλειας των εργαζομένων» (σχεδόν πάντα ένα εργατικό ατύχημα οφείλεται σε μη τήρηση μέτρων ασφαλείας, ανεξάρτητα αν υφίσταται συνυπαιτιότητα του εργαζομένου) και αυτό βεβαιωθεί με δικαστική απόφαση, ο εργοδότης (και κάθε υπεύθυνος της μη τήρησης μέτρων ασφαλείας ) οφείλει ως αποζημίωση.

α) στο ΙΚΑ, κάθε δαπάνη που αυτό κατέβαλε (σύμφωνα με τους ισχύοντες ασφαλιστικούς κανόνες) στον παθόντα, ως παροχή λόγω εργατικού ατυχήματος. 

β) στον παθόντα και σε περίπτωση θανάτου του στην «οικογένειά του», την διαφορά, μεταξύ του ποσού που πήρε, ή δικαιούται να πάρει, από το ΙΚΑ και του ποσού που δικαιούται κατά τις διατάξεις του κοινού δικαίου. Δηλαδή πλήρη αποζημίωση, όχι μόνο χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης, ή ψυχικής οδύνης, αλλά και κάθε άλλη περαιτέρω ζημία του παθόντα και της οικογένειας του σε περίπτωση θανάτου του.

Εξομοίωση της µη τήρησης μέτρων προστασίας των εργαζομένων με δόλο του εργοδότη.

1. Σύμφωνα με το άρθρο  212 ν. 4512/2018 (ΦΕΚ Α 5/17-1-2018) «Ρυθμίσεις για την εφαρμογή των Διαρθρωτικών Μεταρρυθμίσεων του Προγράμματος Οικονομικής Προσαρμογής και άλλες διατάξεις», περί της αυθεντικής ερμηνείας της παρ. 2 του άρθρου 34 του α.ν. 1846/1951, που ορίζει ότι «Ο εργοδότης υποχρεούται να καταβάλλει την μέχρι σήμερα προβλεπόμενη αποζημίωση για εργατικό ατύχημα, εφόσον, µε δικαστική απόφαση, διαπιστώνεται ότι το ατύχημα, κατά την εκτέλεση της εργασίας ή εξ αφορμής αυτής, οφείλεται σε δόλο του εργοδότη ή του προστηθέντος από αυτόν προσώπου, είτε ως προς το αποτέλεσμα του ατυχήματος καθεαυτό, είτε ως προς τη µη τήρηση διατάξεων νόμων, διαταγμάτων ή κανονισμών, που ορίζουν μέτρα προστασίας της ασφάλειας και της υγείας στην εργασία, εάν το ατύχημα συνδέεται αιτιωδώς µε παραβάσεις των διατάξεων αυτών», εξομοιώνεται η «µη τήρηση διατάξεων νόμων, διαταγμάτων ή κανονισμών, που ορίζουν μέτρα προστασίας της ασφάλειας και της υγείας στην εργασία», με δόλο του εργοδότη, ή του προστηθέντος από αυτόν προσώπου.

2. Το άρθρο 34 παρ. 2 του α.ν 1846/1951 ορίζει ότι «Εάν διά δικαστικής αποφάσεως βεβαιούται, ότι το ατύχημα εν τη εκτελέσει της εργασίας ή εξ αφορμής αυτής, οφείλεται εις δόλον του εργοδότου ή του υπ' αυτού προστηθέντος προσώπου, ο εργοδότης υποχρεούται όπως καταβάλη: α) Εις το ΙΚΑ πάσαν την δαπάνην τούτου, την προκληθείσαν εκ της λόγω του ατυχήματος χορηγήσεως παροχών και β) Εις τον παθόντα ή εν περιπτώσει θανάτου τούτου εις τα κατά το άρθρον 28 πρόσωπα, την διαφοράν μεταξύ του ποσού της κατά τον Αστικόν Κώδικα ανηκούσης αυτοίς αποζημιώσεως και του ολικού ποσού των κατά των παρόντα νόμον χορηγητέων αυτοίς παροχών.

3. Η αυθεντική ερμηνεία του άρθρου 34 παρ. 2 του α.ν 1846/1951, με το άρθρο  212 ν. 4512/2018, σημαίνει ότι, σε κάθε περίπτωση, που το εργατικό ατύχημα οφείλεται σε «μη τήρηση των προβλεπόμενων μέτρων ασφάλειας των εργαζομένων» (σχεδόν πάντα ένα εργατικό ατύχημα οφείλεται σε μη τήρηση μέτρων ασφαλείας, ανεξάρτητα αν υφίσταται συνυπαιτιότητα του εργαζομένου) και αυτό βεβαιωθεί με δικαστική απόφαση, ο εργοδότης (και κάθε υπεύθυνος της μη τήρησης μέτρων ασφαλείας ) οφείλει ως αποζημίωση.

α) στο ΙΚΑ, κάθε δαπάνη που αυτό κατέβαλε (σύμφωνα με τους ισχύοντες ασφαλιστικούς κανόνες) στον παθόντα, ως παροχή λόγω εργατικού ατυχήματος.  

β) στον παθόντα και σε περίπτωση θανάτου του στην «οικογένειά του», την διαφορά, μεταξύ του ποσού που πήρε, ή δικαιούται να πάρει, από το ΙΚΑ και του ποσού που δικαιούται κατά τις διατάξεις του κοινού δικαίου. Δηλαδή πλήρη αποζημίωση, όχι μόνο χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης, ή ψυχικής οδύνης, αλλά και κάθε άλλη περαιτέρω ζημία του παθόντα και της οικογένειας του σε περίπτωση θανάτου του).

Παραγραφή εργατικού ατυχήματος.

1. Με τον Ν. 551/1915

α) Η παραγραφή των αξιώσεων του εργαζομένου, με τις διατάξεις του ν. 551/1915, από το εργατικό ατύχημα κατά του εργοδότη, εφ όσον ο εργοδότης τήρησε τις προϋποθέσεις των άρθρων 10 εδ α και 17 εδ. α του ν. 551/1915 είναι τριετής από του ατυχήματος.

Προϋπόθεση της βραχυπρόθεσμης παραγραφής των τριών ετών είναι ο εργοδότης, εφ όσον από το ατύχημα προκλήθηκε ανικανότητα προς εργασία πέραν της εβδομάδος, να βεβαιώσει εντός 15 ημερών από το ατύχημα εγγράφως και ενόρκως ενώπιον του ειρηνοδίκη του τόπου του ατυχήματος, με δύο αυτόπτες μάρτυρες, εφ όσον υπάρχουν, τις λεπτομέρειες του ατυχήματος, την ημέρα που συνέβη, το όνομα και τον τόπο καταγωγής του παθόντος (ΑΠ 541/2005, ΕφΠειρ 1136/2005, ΕφΔυτΜακ 36/2007).

Για τους συγγενείς του θανόντος εργαζομένου η τριετία αρχίζει  από τον θάνατο του εργαζομένου.

β) Σε κάθε άλλη περίπτωση οι αξιώσεις αποζημίωσης υπόκεινται στην  πενταετή  παραγραφή, που αρχίζει από τότε που ο ζημιωθείς έλαβε γνώση της ζημίας και του προς αποζημίωση υποχρέου.

Θεωρείται ότι ο παθών, ή οι συγγενείς του σε περίπτωση θανάτου του, γνωρίζει τον υπόχρεο, όταν αυτός γνωρίζει τόσα περιστατικά, ώστε βάσει αυτών να μπορεί να εγείρει αγωγή εναντίον ορισμένου προσώπου με ελπίδες επιτυχίας (ΑΠ 779/2002, ΑΠ 141/2007).

2. ΜΕ ΤΟ ΚΟΙΝΟ ΔΙΚΑΙΟ

α) Η παραγραφή των αξιώσεων του εργαζομένου, με το κοινό δίκαιο, είναι πενταετής και αρχίζει από τότε που ο εργαζόμενος έλαβε γνώση της ζημίας και του προς αποζημίωση υποχρέου.

β) Θεωρείται ότι ο παθών, ή οι συγγενείς του σε περίπτωση θανάτου του, γνωρίζει τον υπόχρεο, όταν αυτός γνωρίζει τόσα περιστατικά, ώστε βάσει αυτών να μπορεί να εγείρει αγωγή εναντίον ορισμένου προσώπου με ελπίδες επιτυχίας (ΑΠ 779/2002, ΑΠ 141/2007).

Αν μπορούν να διαπιστωθούν το όνομα και η διεύθυνση του υποχρέου σε αποζημίωση προσώπου, τότε ο παθών, ή οι συγγενείς, θεωρείται ότι γνωρίζουν το πρόσωπο του υποχρέου κατά το χρόνο που αυτοί,  ερευνώντας, θα μπορούσαν να το πληροφορηθούν (ΑΠ 141/2007).

Δικαστικό ένσημο σε εργατικό ατύχημα.

Από την διάταξη του άρθρου 15 παρ. 2 ν. 551/1915, όπως κωδικοποιήθηκε με το β.δ. της 24.7/ 25.8.1920, και διατηρήθηκε σε ισχύ με το άρθρο 52 αριθ. 8 του ΕισΝΚΠολΔ, προκύπτει  ότι οι αγωγές, με τις οποίες επιδιώκεται η καταβολή αποζημίωσης από εργατικό ατύχημα δεν υποβάλλονται στο προβλεπόμενο από τον ν. ΓΠΟΗ/1912 τέλος δικαστικού ενσήμου.

Δεν υπόκεινται σε τέλος δικαστικού ενσήμου ούτε οι αγωγές επιδίκασης χρηματικής ικανοποίησης λόγω ηθικής βλάβης, ή ψυχικής οδύνης  από εργατικό ατύχημα (ΑΠ 691/2006, ΜονΠρΑθ 1/2014, ΜονΠρΘεσ 27/2016, ΜονΠρΑθ 1173/2016). 

Ναυπηγοεπισκευαστικό έργο.

Σύμφωνα με τις διατάξεις του πδ. 70/90 «Υγιεινή και Ασφάλεια των Εργαζομένων σε ναυπηγικές εργασίες» ναυπηγοεπισκευαστικό έργο θεωρείται κάθε ναυπηγική, ή ναυπηγοεπισκευαστική εργασία ορισμένης χρονικής διάρκειας, όπως νέα κατασκευή, μετασκευή, προσθήκη, επισκευή, συντήρηση, διάλυση, πλοίου.

Ο εργαζόμενος στις εργασίες αυτές, αν δεν έχει ναυτολογηθεί (δεν έχει δηλαδή σύμβαση ναυτολόγησης) και υποστεί ατύχημα, το ατύχημα δεν είναι ναυτεργατικό, αλλά από παροχή χερσαίας εργασίας (ΑΠ 55/2004, ΕφΑθ 5941/2011).

Ο ναυτολογημένος, όμως, ναυτικός, αν εργάζεται σε τέτοιες εργασίες και υποστεί ατύχημα, για αυτόν το ατύχημα είναι από παροχή ναυτικής εργασίας.

Το πδ. 70/90 ρυθμίζει τις υποχρεώσεις και ευθύνες του κυρίου του έργου, εργολάβου,  υπεργολάβου, επιβλέποντος μηχανικού, τεχνικού ασφαλείας και γιατρού εργασίας,  όπως και στην χερσαία εργασία.

ΜΕΤΡΑ ατοΜικΗς προστασΙας

Τα μέτρα ατομικής προστασίας πρέπει

1. Να είναι κατάλληλα για τους κινδύνους, που πρέπει να προλαμβάνουν.

2.  Να είναι προσαρμοσμένα, ή προσαρμόσιμα σε κάθε εργαζόμενο.

3. Να ανταποκρίνονται στις εργονομικές απαιτήσεις και τις συνθήκες του χώρου εργασίας.

4. Σε περίπτωση που χρησιμοποιούνται ταυτόχρονα µε άλλα μέσα ατομικής προστασίας, να είναι συμβατά με αυτά και να διατηρούν την αποτελεσματικότητά τους απέναντι σε κάθε κίνδυνο

ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ

Οι εργαζόμενοι πρέπει

1. να χρησιμοποιούν τα μέσα ατομικής προστασίας.

2. να κάνουν σωστή χρήση.

3. να φροντίζουν για την καλή κατάστασή τους. 

Χειρονακτική εργασία.

Π.Δ. 397/1994 «Ελάχιστες προδιαγραφές κατά τη χειρονακτική διακίνηση φορτίων που συνεπάγεται κίνδυνο ιδίως για τη ράχη και την οσφυϊκή χώρα των εργαζομένων σε συμμόρφωση προς την οδηγία του Συμβουλίου 90/269/ΕΟΚ». 

α) Ο εργοδότης υποχρεούται, να λαμβάνει τα κατάλληλα οργανωτικά μέτρα, ή να χρησιμοποιεί τα κατάλληλα μέσα και ιδίως τον κατάλληλο μηχανικό εξοπλισμό, προκειμένου να αποφευχθεί η ανάγκη χειρωνακτικής διακίνησης φορτίων από τους εργαζόμενους.

β) Όταν δεν μπορεί να αποφευχθεί η χειρωνακτική διακίνηση φορτίων από τους εργαζομένους, ο εργοδότης υποχρεούται να τους παρέχει τα κατάλληλα μέσα, ώστε να μειώνεται ο κίνδυνος που διατρέχουν κατά την χειρωνακτική διακίνηση των φορτίων (γάντια για προστασία από κοψίματα, γδαρσίματα ή τρυπήματα, μπότες, ή παπούτσια ασφαλείας, με ενισχυμένο το πάνω μέρος των δακτύλων για την προστασία τους από πτώση αντικειμένων).

γ) Ο εργοδότης υποχρεούται να παρέχει στους εργαζομένους τις κατάλληλες οδηγίες για την σωστή μεταφορά φορτίων με τα χέρια και ο εργαζόμενος να τις τηρεί, όπως

1. Να εκτιμά το φορτίο και αν είναι αναγκαίο να κάνει μία δοκιμαστική ανύψωση σε ύψος μερικών εκατοστών.

2. Να μην επιχειρεί να σηκώσει μόνος του φορτίο πολύ βαρύ, πολύ ογκώδες ή δύσκολο να μεταφερθεί.

3. Να φροντίζει να μην υπάρχουν εμπόδια στο δρόμο που θα ακολουθήσει.

4. Να πάρει την θέση ανύψωσης με τα πόδια ανοιχτά και έχοντας το ένα πόδι λίγο πιο μπροστά προς την κατεύθυνση που θα κινηθεί.

5. Να λυγίζει τα γόνατα του. Oι μύες της πλάτης πρέπει να είναι χαλαρωμένοι.

6. Να πιάνει σταθερά το φορτίο.

7. Να σηκώνει το φορτίο με την πλάτη ίσια, όχι κυρτή, και τα μπράτσα κοντά στο σώμα, έτσι ώστε το βάρος να μεταφέρεται στους μύες των ποδιών.

8. Να βαδίζει προς την προγραμματισμένη κατεύθυνση, κρατώντας το φορτίο κοντά στο σώμα του.

9. Να μη μεταφέρει φορτίο, που του εμποδίζει την ορατότητα.

10. Να φορά γάντια, όταν είναι δυνατόν, για προστασία από κοψίματα, γδαρσίματα ή τρυπήματα.

11. Να φορά μπότες ή παπούτσια ασφαλείας με ενισχυμένο το πάνω μέρος των δακτύλων για την προστασία τους από πτώση αντικειμένων.

Σημάνσεις ασφαλείας στην εργασία.

Π.Δ. 105/1995 «Ελάχιστες προδιαγραφές για την σήμανση ασφάλειας ή/ και υγείας στην εργασία σε συμμόρφωση με την Οδηγία 92/58/EOK»

α) Περιλαμβάνει προδιαγραφές σχετικά με την σήμανση ασφάλειας και υγείας των εργαζομένων στον χώρο εργασίας με απαγορευτικές και προειδοποιητικές πινακίδες που αφορούν, απαγόρευση, προειδοποίηση, υποχρέωση, εντοπισμό του κινδύνου, την αναγνώριση των μέσων διάσωσης και βοήθειας και τον εξοπλισμό κατά της πυρκαγιάς.

β) H σήμανση πρέπει να απεικονίζεται µε τις επεξηγήσεις της σημασίας της σε μικρογραφία σε συγκεντρωτικούς πίνακες, αναρτημένους σε προσιτά και εμφανή σημεία των χώρων εργασίας, ώστε να λαμβάνουν γνώση του περιεχομένου των όλοι οι εργαζόμενοι .

γ) O εργοδότης πρέπει να προβλέπει και να εξασφαλίζει την ύπαρξη σήμανσης ασφάλειας και υγείας κατά την εργασία, όταν οι υπαρκτοί ή πιθανοί κίνδυνοι, δεν μπορούν να αποφευχθούν ή να μειωθούν επαρκώς µε τα τεχνικά μέσα συλλογικής προστασίας ή µε μέτρα, μεθόδους ή διαδικασίες οργάνωσης της εργασίας.

δ) H σηματοδότηση ασφάλειας των χώρων εργασίας δεν υποκαθιστά ή περιορίζει την λήψη των αναγκαίων εκάστοτε μέτρων προστασίας των εργαζομένων.

Οθόνη οπτικής απεικόνισης. 

Π.Δ. 398/1994 " Ελάχιστες προδιαγραφές ασφάλειας και υγείας κατά την εργασία σε εξοπλισμό με οθόνη οπτικής απεικόνισης σε συμμόρφωση με την Οδηγία 90/270/ΕΟΚ".

Οθόνη οπτικής απεικόνισης νοείται κάθε αλφαριθμητική ή γραφική οθόνη που αποτελεί τμήμα εξοπλισμού επεξεργασίας, αναπαραγωγής ή οπτικής παρουσίασης στοιχείων ανεξάρτητα από την χρησιμοποιούμενη μέθοδο.

Ο εργοδότης έχει την υποχρέωση

1. Να εξασφαλίζει ότι κάθε εργαζόμενος θα προβεί σε ιατρικές εξετάσεις της όρασης και του μυοσκελετικού συστήματος κατά την πρόσληψη.

2. Στη συνέχεια μία φορά τον χρόνο, καθώς και όταν οι εργαζόμενοι αισθάνονται ενοχλήσεις που μπορεί να οφείλονται στην εργασία τους.

3. Να παρέχει στους εργαζόμενους ειδικά γυαλιά, εφ όσον είναι αναγκαία και εφ όσον τα συνήθη γυαλιά δεν είναι κατάλληλα, ή αποτελεσματικά, για την συγκεκριμένη εργασία.

Μηχανήματα τεχνικών έργων.

Π.Δ. 113/2012 «Καθορισμός ειδικοτήτων για την επαγγελματική δραστηριότητα του χειρισμού μηχανημάτων τεχνικών έργων, καθορισμός κριτηρίων για την κατάταξη των μηχανημάτων σε ειδικότητες και ομάδες, καθορισμός επαγγελματικών προσόντων και προϋποθέσεων για την άσκηση της επαγγελματικής αυτής δραστηριότητας από φυσικά πρόσωπα και άλλες ρυθμίσεις»

Κατάργησε το Π.Δ. 31/1990 «Επίβλεψη της λειτουργίας χειρισμός και συντήρηση μηχανημάτων εκτέλεσης τεχνικών έργων»

α) Αφορά  κατάρτιση χειριστών μηχανημάτων τεχνικών έργων, οι οποίοι πρέπει να διαθέτουν την κατάλληλη άδεια για τα μηχανήματα που χειρίζονται.

β) Ο εργοδότης υποχρεούται

1. Να διασφαλίζει την καλή λειτουργία και την ασφάλεια των μηχανημάτων έργου.  

2. Για κάθε μηχάνημα έργου, το οποίο ανήκει στην ειδικότητα και ομάδα που καλύπτει η άδεια του χειριστή, πριν από το χειρισμό του, να εκπαιδεύει τον υποψήφιο χειριστή τόσο θεωρητικά όσο και πρακτικά.

3. Να διαθέτει τεκμηριωμένο πρόγραμμα εκπαίδευσης, σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή καθώς και κατάλογο εκπαιδευτών χειριστών και εκπαιδευμένων χειριστών ανά μηχάνημα έργου.

4. Η ως άνω εκπαίδευση βεβαιώνεται σε ιδιαίτερο βιβλίο εκπαίδευσης που τηρείται στην επιχείρηση, στο οποίο υπογράφουν τόσο ο κατά περίπτωση εκπαιδευτής χειριστής μηχανήματος έργου, όσο και ο εκπαιδευόμενος βοηθός χειριστής μηχανήματος έργου. 

Υπόγεια τεχνικά έργα.

Π.Δ. 225/1989 «Υγιεινή και ασφάλεια στα υπόγεια τεχνικά έργα».

Περιλαμβάνει μέτρα Υγιεινής και Ασφάλειας στα Υπόγεια Τεχνικά Έργα, δηλαδή αυτά που βρίσκονται εξ ολοκλήρου κάτω από την επιφάνεια της γης (π.χ. σήραγγες κυκλοφορίας οχημάτων, αρδευτικές σήραγγες, υπόγειοι σταθμοί παραγωγής ενέργειας κλπ), καθώς επίσης και σε εργασίες που εκτελούνται στα υπόγεια στεγασμένα τμήματα των οικοδομικών ή άλλης φύσης εργοταξιακών έργων σε στάθμη χαμηλότερη των 6 µ. κάτω από την επιφάνεια της γης.

ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΕΡΓΟΔΟΤΗ

Ο εργοδότης φροντίζει ώστε να χρησιμοποιείται κατάλληλα ο ατομικός προστατευτικός εξοπλισμός και να ενημερώνονται οι εργαζόμενοι για τον τρόπο χρήσης του. Ο ατομικός εξοπλισμός προστασίας πρέπει να είναι πάντα έτοιμος για χρήση.

α. Προστασία σε υγρό περιβάλλον. Εργαζόμενοι υπό βροχή ή κάτω από ανάλογες συνθήκες υγρασίας εξοπλίζονται µε ενδύματα και κάλυμμα κεφαλιού αδιάβροχα.

β. Προστασία κεφαλής. Όλοι οι εργαζόμενοι πρέπει να φορούν υποχρεωτικά κράνος ασφαλείας.

γ. Προστασία οφθαλμών. Οι εργαζόμενοι πρέπει να φορούν γυαλιά ή προσωπίδες ή άλλο κατάλληλο µέσο προστασίας, όταν κινδυνεύει η όρασή τους.

δ. Προστασία χεριών. Οι εργαζόμενοι πρέπει να φορούν γάντια από κατάλληλο κατά περίπτωση υλικό και µε το απαιτούμενο μέγεθος και μήκος, ή να χρησιμοποιηθούν ειδικές αλοιφές, όταν εκτίθενται σε κίνδυνο βλάβης των χεριών τους.

ε. Προστασία ποδιών. Όλοι οι εργαζόμενοι πρέπει να φορούν τα κατά περίπτωση κατάλληλα υποδήματα.

στ. Προστασία από πτώσεις. Οι εργαζόμενοι που δεν μπορούν να προστατευθούν από πτώση µε μέσα συλλογικής προστασίας πρέπει να φορούν ζώνες ασφαλείας.

Οι ζώνες ασφαλείας και τα παρελκόμενά τους (σχοινιά, ιμάντες πρόσδεσης και λοιπά εξαρτήματα αγκύρωσης και γενικά οι σύνδεσμοι και μεταλλικά μέρη) πρέπει να έχουν καθένα ξεχωριστά, αλλά και σαν σύνολο ενδεικτικά όρια θραύσης 1.150 κιλά και να αντέχουν χωρίς κίνδυνο αιωρούμενο φορτίο τουλάχιστον 450 κιλά. Οι ζώνες ασφαλείας πρέπει να περιορίζουν το ύψος πτώσης στο 1 μέτρο. Απαγορεύεται να συνδέεται πάνω από ένας εργαζόμενος µε το ίδιο σύστημα πρόσδεσης.

ζ. Προστασία από οχήματα. Οι εργαζόμενοι κοντά σε χώρους κυκλοφορίας οχημάτων και ιδιαίτερα σε συνθήκες περιβάλλοντος που μειώνουν την ορατότητα πρέπει να φορούν ενδύματα χρώματος κίτρινου, ή ζωηρού πορτοκαλί, ή εξαρτήματα ανακλαστικά ώστε να διακρίνονται µε ευχέρεια.

η. Προστασία της αναπνευστικής οδού

Όταν η προστασία της αναπνευστικής οδού των εργαζομένων δεν μπορεί να εξασφαλισθεί αποτελεσματικά µε σύστημα εξαερισμού ή άλλα μέσα, οι εργαζόμενοι που εκτίθενται σε σκόνες, καπνούς, ατμούς ή αέρια, πρέπει να εφοδιάζονται µε τα κατάλληλα κατά περίπτωση ατομικά μέσα προστασίας της αναπνευστικής οδού.

Εργαζόμενοι που απασχολούνται σε θέσεις όπου ενδέχεται να παρουσιασθεί έλλειψη οξυγόνου πρέπει να εφοδιάζονται µε αναπνευστική συσκευή παροχής της απαιτούμενης κατά περίπτωση ποσότητας αέρα.

Τα άτομα που χρειάζεται να χρησιμοποιήσουν αναπνευστική συσκευή πρέπει να έχουν λάβει κατάλληλη εκπαίδευση για την ορθή χρήση τους να έχουν υποβληθεί σε ειδική ιατρική εξέταση (ακτινογραφία θώρακα σπιρομέτρηση καρδιογράφημα υπό κόπωση 1~0 WATT για 5').

ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ

α) Να τηρούν τις διατάξεις του διατάγματος και των ειδικών κανονισμών του έργου και να υπακούουν στις εντολές των υπευθύνων.

β) Να τηρούν όλες τις απαιτήσεις υγιεινής και ασφάλειας που έχουν σχέση µε την εργασία τους.

γ) Να χρησιμοποιούν τα ατομικά μέσα προστασίας.

δ) Να διατηρούν τις διατάξεις και τους μηχανισμούς ασφάλειας.

ε) Να µην κυκλοφορούν άσκοπα μέσα στο έργο.

στ) Να µην παρακωλύουν, αφαιρούν ή μετατοπίζουν διατάξεις ασφάλειας ή άλλα μέσα προστασίας, ούτε να παρεμποδίζουν την εφαρμογή διαδικασίας ή μεθόδων πρόληψης ατυχημάτων και προστασίας της υγείας.

ζ) Να µην επεμβαίνουν σε χειριστήρια, μηχανήματα, σωληνώσεις, ηλεκτρικά δίκτυα ή άλλες συσκευές, εφόσον δεν έχουν πάρει εντολή να τα χειρίζονται ή να τα συντηρούν.

Κινητά εργοτάξια.

Π.Δ. 305/1996 «Ελάχιστες προδιαγραφές ασφάλειας και υγείας που πρέπει να εφαρμόζονται στα προσωρινά ή κινητά εργοτάξια σε συμμόρφωση προς την οδηγία 2/57/ΕΟΚ».

α) Προσωρινό ή κινητό εργοτάξιο κατά την έννοια του π.δ αποκαλείται κάθε εργοτάξιο όπου πραγματοποιούνται εργασίες οικοδομικές ή/και πολιτικού μηχανικού και γενικά εκτελείται τεχνικό έργο.

β) Σε εργοτάξιο όπου είναι παρόντα πολλά συνεργεία ορίζεται, ένας ή περισσότεροι 1) συντονιστές σε θέματα ασφάλειας και υγείας κατά την εκπόνηση της μελέτης του έργου και 2) συντονιστής για θέματα ασφάλειας και υγείας κατά την εκτέλεση του έργου.

γ) Κατά την εκτέλεση του έργου ισχύουν οι γενικές αρχές πρόληψης, βάσει των οποίων οι εργοδότες στα πλαίσια των ευθυνών τους λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα για την προστασία της ασφάλειας και της υγείας των εργαζομένων συμπεριλαμβανομένων των δραστηριοτήτων πρόληψης των επαγγελματικών κινδύνων, ενημέρωσης και κατάρτισης καθώς και της δημιουργίας της απαραίτητης οργάνωσης και της παροχής των αναγκαίων μέσων.

Παράγοντες στην εργασία.

1. Φυσικός παράγων.

Φυσικός παράγων θεωρείται κάθε στοιχείο, που προερχόμενο από την φύση επηρεάζει την ζωή και την υγεία του ανθρώπου, όπως η σκόνη, η θερμότητα, η υπεριώδης και ιοντίζουσα ακτινοβολία, η υγρασία, η ατμοσφαιρική πίεση κλπ.   

2. Χημικός παράγων.

Χημικός παράγων θεωρείται κάθε χημικό στοιχείο ή ένωση, ελεύθερο ή σε πρόσμειξη, όπως υφίσταται σε φυσική κατάσταση, ή όπως παράγεται, χρησιμοποιείται, ή απελευθερώνεται, μεταξύ των άλλων υπό μορφή αποβλήτων, µέσω οιασδήποτε εργασιακής δραστηριότητας, είτε παράγεται σκοπίμως είτε όχι και είτε διατίθεται στο εμπόριο είτε όχι.

3. Βιολογικός παράγων.

Βιολογικός παράγων θεωρούνται οι μικροοργανισμοί, μεταξύ των οποίων και οι γενετικά τροποποιημένοι, οι κυτταροκαλιέργιες και τα ενδοπαράσιτα του ανθρώπου, που είναι δυνατόν να προκαλέσουν μόλυνση, αλλεργία ή τοξικότητα.

Α. ΠΔ 52/2015 «Εναρμόνιση με την οδηγία 2014/27/ΕΕ «Για την τροποποίηση των οδηγιών του Συμβουλίου 92/58/ΕΟΚ, 92/85/ΕΟΚ, 94/33/ΕΚ, 98/24/ΕΚ και της οδηγίας 2004/37/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, ώστε να ευθυγραμμιστούν με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθμ. 1272/2008 για την ταξινόμηση, την επισήμανση και τη συσκευασία των ουσιών και των μειγμάτων».

α) Τροποποιεί τα παρακάτω π.δ. αναφορικά με την ταξινόμηση, επισήμανση και συσκευασία ουσιών και μειγμάτων από βιολογικούς και χημικούς παράγοντες και καρκινογόνες ουσίες και λαμβάνει μέτρα για την προστασία των εργαζομένων από τους κινδύνους για την υγεία και την ασφάλειά τους, που προέρχονται, ή μπορούν να προέλθουν, από την έκθεσή τους κατά την εργασία στις παραπάνω επικίνδυνες ουσίες και μείγματα.

ΠΔ 105/1995 (ελάχιστες προδιαγραφές για τη σήµανση ασφαλείας και της υγείας στην εργασία), 

ΠΔ. 176/1997 (μέτρα προστασίας εγκύων, λεχώνων και γαλουχουσών εργαζομένων), 

ΠΔ. 62/1998 (μέτρα για την προστασία των νέων κατά την εργασία),  ΠΔ. 338/2001 (μέτρα για την προστασία κατά την εργασία από κινδύνους οφειλόμενους σε χημικούς παράγοντες)  και

ΠΔ 399/1994 (μέτρα για την προστασία από έκθεση σε καρκινογόνους παράγοντες).

β) Υποχρεώσεις εργοδοτών

1. Να λαμβάνουν τα κατάλληλα μέτρα ώστε, οι ζώνες στις οποίες διεξάγονται οι παραπάνω δραστηριότητες, να καταδεικνύουν τον κίνδυνο για την ασφάλεια, ή την υγεία των εργαζομένων και να μην είναι προσπελάσιμες για εργαζόμενους άλλους από εκείνους που αναγκαστικά εισέρχονται λόγω της εργασίας, ή των καθηκόντων τους.

2. Να λαμβάνουν κατάλληλα μέτρα ώστε, οι εργαζόμενοι να μην τρώνε, ή πίνουν στις ζώνες εργασίας στις οποίες υπάρχει κίνδυνος επιβάρυνσης.

3. Στις ίδιες ζώνες να απαγορεύουν το κάπνισμα.

4. Να παρέχεται στους εργαζόμενους, κατάλληλος προστατευτικός ιματισμός, ή άλλος κατάλληλος ειδικός ιματισμός.

5. Να προβλέπεται η ύπαρξη χωριστών χώρων εναπόθεσης του ιματισμού εργασίας ή προστασίας, αφενός, και του κανονικού ιματισμού, αφετέρου.

6. Να τίθενται στη διάθεση των εργαζομένων κατάλληλες και πλήρεις εγκαταστάσεις λουτρών και χώρων υγιεινής.

7. Ο εξοπλισμός προστασίας να είναι σωστά τοποθετημένος σε καθορισμένο χώρο, να ελέγχεται και να καθαρίζεται πριν και, οπωσδήποτε μετά από κάθε χρήση.

8. Ο ελαττωματικός εξοπλισμός να επισκευάζεται ή να αντικαθίσταται πριν από νέα χρήση.

9. Να παρέχουν την κατάλληλη εκπαίδευση στους εργαζόμενους σχετικά

α) Τους ενδεχόμενους κινδύνους για την υγεία, συμπεριλαμβανομένων των πρόσθετων κινδύνων που οφείλονται στο κάπνισμα.

β) Τις προφυλάξεις που πρέπει να λαμβάνονται για την πρόληψη της έκθεσης.

γ) Τις απαιτήσεις υγιεινής.

δ) Την χρήση του προστατευτικού εξοπλισμού και ιματισμού.

Β. Π.Δ. 77/1993 «Για την προστασία των εργαζομένων από φυσικούς, χημικούς και βιολογικούς παράγοντες και τροποποίηση και συμπλήρωση του ΠΔ 307/1986 σε συμμόρφωση προς την Οδηγία 88/642/ΕΟΚ».

1. Τροποποιήθηκε και συμπληρώθηκε από τα

ΠΔ 399/1994 (μέτρα για την προστασία από έκθεση σε καρκινογόνους παράγοντες).

ΠΔ. 338/2001 (μέτρα για την προστασία κατά την εργασία από κινδύνους οφειλόμενους σε χημικούς παράγοντες).

ΠΔ 52/2015 (Εναρμόνιση με την οδηγία 2014/27/ΕΕ) και

Ν. 3850/2010 (Κώδικας νόμων για την υγεία και την ασφάλεια των εργαζομένων).

2. Αφορά κάθε δραστηριότητα που ενδέχεται να συνεπάγεται κίνδυνο έκθεσης των εργαζομένων σε παράγοντες.

3. Ο εργοδότης οφείλει να προσδιορίζει τη φύση και το επίπεδο έκθεσης των εργαζομένων, ώστε να είναι δυνατόν να εκτιμήσει όλους τους κινδύνους για την υγεία και την ασφάλειά τους και να καθορίσει τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν.

4. Ο εργοδότης οφείλει να παίρνει μέτρα, ώστε να αποφεύγεται ή να ελαχιστοποιείται η έκθεση των εργαζομένων σε παράγοντες, όσο είναι πρακτικά δυνατό.

5. Σε κάθε περίπτωση το επίπεδο έκθεσης πρέπει να είναι κατώτερο από εκείνο που ορίζει η «οριακή τιμή έκθεσης».

6. Ο εργοδότης υποχρεούται να παίρνει κατά σειρά τα πιο κάτω μέτρα

α) να αντικαθιστά, όσο είναι πρακτικά δυνατό, τους παράγοντες που είναι επιβλαβείς για την υγεία των εργαζομένων, ή επικίνδυνοι µε άλλους αβλαβείς ή λιγότερο επιβλαβείς, καθώς και να περιορίζει τη χρήση τους στο χώρο εργασίας,

β) να αντικαθιστά, όσο είναι πρακτικά δυνατό, παραγωγικές διαδικασίες, μεθόδους και μέσα που δημιουργούν στους χώρους εργασίας παράγοντες, οι οποίοι θεωρούνται επιβλαβείς για την υγεία ή επικίνδυνοι, µε άλλες που δεν δημιουργούν καθόλου τους παράγοντες αυτούς, ή τους δημιουργούν σε επίπεδο χαμηλότερο από εκείνο που ορίζει η κατά περίπτωση «οριακή τιμή έκθεσης»,

γ) να περιορίζει, όσο είναι πρακτικά δυνατό, τον αριθμό των εργαζομένων που εκτίθενται, ή ενδέχεται να εκτεθούν σε παράγοντες και το χρόνο έκθεσής τους,

δ) να παρέχει μέτρα και μέσα ατομικής προστασίας στους εργαζομένους, όταν δεν είναι πρακτικά δυνατό να αποφευχθεί η επιβλαβής έκθεσή τους.

7. Ο εργοδότης επιπλέον πρέπει να λαμβάνει και τα εξής μέτρα

α) να ελέγχει την συγκέντρωση, ή ένταση των παραγόντων στους χώρους εργασίας και τα επίπεδα έκθεσης των εργαζομένων σε αυτούς, πριν αρχίσει η λειτουργία μηχανών ή εγκαταστάσεων και σε τακτά χρονικά διαστήματα κατά τη διάρκεια της λειτουργίας τους, καθώς και να αξιολογεί τα αποτελέσματα των ελέγχων αυτών σε συνδυασμό µε τα αποτελέσματα του ιατρικού ελέγχου των εργαζομένων.

β) να ενεργεί τακτικό έλεγχο και συντήρηση των μέσων, συσκευών ή συστημάτων που χρησιμοποιούνται, ώστε αυτά να λειτουργούν σωστά και να ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις.

γ) να προβλέπει και να λαμβάνει ειδικά επείγοντα μέτρα για τις περιπτώσεις έκτακτων περιστατικών, που μπορεί να οδηγήσουν σε μεγάλες υπερβάσεις των «οριακών τιμών έκθεσης»,

δ) να εγκαθιστά σηματοδότηση προειδοποίησης και ασφάλειας των χώρων εργασίας και συστήματα συναγερμού.

ε) να τηρεί και να ενημερώνει, σύμφωνα µε τις σχετικές διατάξεις και τις οδηγίες της αρμόδιας αρχής, καταλόγους των εργαζομένων που εκτίθενται στους παράγοντες και βιβλία καταχώρησης των αποτελεσμάτων των ελέγχων που γίνονται.

8. Σε περίπτωση υπέρβασης μιας οριακής τιμής έκθεσης, ο εργοδότης καθορίζει, χωρίς καθυστέρηση, τα αίτια της υπέρβασης αυτής και εφαρμόζει, το ταχύτερο δυνατόν τα κατάλληλα επανορθωτικά μέτρα για την αντιμετώπιση της κατάστασης και τον περιορισμό της έκθεσης των εργαζομένων στα επιτρεπόμενα επίπεδα.

Στο ενδιάμεσο διάστημα χορηγεί στους εργαζόμενους, για προσωρινή χρήση, κατάλληλα ατομικά μέσα προστασίας.

Γ. Π.Δ. 15/1999 «Τροποποίηση του π.δ 186/95 «προστασία των εργαζομένων από κινδύνους που διατρέχουν λόγω της έκθεσης τους σε βιολογικούς παράγοντες κατά την εργασία σε συμμόρφωση με τις οδηγίες 90/679/ΕΟΚ και 93/88/ΕΟΚ» όπως τροποποιήθηκε με το π.δ 174/97 σε συμμόρφωση με τις οδηγίες 97/59/ΕΚ και 97/65/ΕΚ της Επιτροπής

1. Για κάθε δραστηριότητα που ενδέχεται να συνεπάγεται κίνδυνο έκθεσης σε βιολογικούς παράγοντες, ο εργοδότης οφείλει να έχει στη διάθεσή του µια γραπτή εκτίμηση των υφισταμένων κατά την εργασία κινδύνων. Στην εκτίμηση αυτή προσδιορίζεται η φύση, ο βαθμός και η διάρκεια της έκθεσης των εργαζομένων, ώστε να είναι δυνατό να αξιολογούνται όλοι οι κίνδυνοι για την ασφάλεια ή την υγεία των εργαζομένων και να καθορίζονται τα ληπτέα μέτρα.

2. O εργοδότης πρέπει να αποφεύγει την χρήση επιβλαβών βιολογικών παραγόντων, εφ όσον αυτό επιτρέπεται από τη φύση της δραστηριότητας, αντικαθιστώντας τους από βιολογικούς παράγοντες οι οποίοι υπό τις συνθήκες χρήσης τους και βάσει των υπαρχουσών γνώσεων είναι ακίνδυνοι ή λιγότερο επικίνδυνοι για την υγεία των εργαζομένων.

3. Σε κάθε περίπτωση ο κίνδυνος έκθεσης του εργαζομένου πρέπει να μειώνεται σε τόσο χαμηλό επίπεδο ώστε να προστατεύεται επαρκώς η υγεία και η ασφάλεια του.

4. Οι  εργοδότες είναι υποχρεωμένοι να λαμβάνουν τα κατάλληλα μέτρα, ώστε

α. Οι εργαζόμενοι δεν τρώγουν και δεν πίνουν στους χώρους εργασίας στους οποίους υπάρχει κίνδυνος μόλυνσης από βιολογικούς παράγοντες,  

β. Να χορηγείται στους εργαζόμενους κατάλληλος προστατευτικός ιματισμός, ή άλλος κατάλληλος ειδικός ιματισμός.

γ. Να τίθενται στη διάθεση των εργαζομένων επαρκείς και κατάλληλες εγκαταστάσεις λουτρών και αποχωρητηρίων, καθώς και ενδεχομένως συστήματα για την πλύση των ματιών ή/και αντισηπτικά του δέρματος.

δ. Να φροντίζουν για την απολύμανση και τον καθαρισμό ή, εφόσον είναι απαραίτητο, την καταστροφή του ιματισμού και του προστατευτικού εξοπλισμού.

ε. Να εκπαιδεύουν κατάλληλα τους εργαζόμενους, ιδίως µε τη μορφή ενημέρωσης και οδηγιών, σχετικά µε,

α) τους ενδεχόμενους κινδύνους για την υγεία,

β) τις προφυλάξεις που πρέπει να λαμβάνονται για την πρόληψη της έκθεσης,

γ) τις απαιτήσεις υγιεινής,

δ) την χρήση του προστατευτικού εξοπλισμού και ιματισμού,

ε) τα μέτρα που πρέπει να λαμβάνουν οι εργαζόμενοι σε περίπτωση ατυχήματος και για την πρόληψη ατυχημάτων.

Δ. Π∆ 338/2001 «Προστασία της υγείας και ασφαλείας των εργαζομένων κατά την εργασία από κινδύνους οφειλόμενους σε χημικούς παράγοντες»

α) Καθορίζει ελάχιστες προδιαγραφές για την προστασία των εργαζομένων στον χώρο εργασίας από τους κινδύνους για την υγεία και την ασφάλειά τους, που προέρχονται ή ενδέχεται να προέλθουν, από την επίδραση χημικών παραγόντων οι οποίοι υπάρχουν στο χώρο εργασίας, ή ως αποτέλεσμα οιασδήποτε εργασιακής δραστηριότητας όπου υπεισέρχονται χημικοί παράγοντες.

β) Ο εργοδότης πρέπει διασφαλίσει ότι ο κίνδυνος από επιβλαβή χημικό παράγοντα για την ασφάλεια και την υγεία των εργαζομένων κατά την εργασία έχει εξαλειφθεί, ή μειωθεί στο ελάχιστο.

γ) Ο εργοδότης οφείλει να αξιολογήσει αν στο χώρο εργασίας υφίστανται επιβλαβείς χημικοί παράγοντες.

Εάν αυτό συμβαίνει, εκτιμά κάθε κίνδυνο που οφείλεται στην παρουσία των εν λόγω χημικών παραγόντων.

δ) Οι κίνδυνοι, όπου υπεισέρχονται επιβλαβείς χημικοί παράγοντες εξαλείφονται ή περιορίζονται στο ελάχιστο µε

1. τον σχεδιασμό και την οργάνωση εργασίας στο χώρο εργασίας,

2. την πρόβλεψη κατάλληλου εξοπλισμού.

3. την μείωση στο ελάχιστο του αριθμού των εργαζομένων που υφίστανται, ή είναι πιθανόν να υποστούν έκθεση σε κίδυνο.

4. τον περιορισμό στο ελάχιστο της διάρκειας και της έντασης της έκθεσης με κατάλληλα μέτρα υγιεινής, όπως με περιορισμό της ποσότητας χημικών παραγόντων που υπάρχουν στο χώρο εργασίας στο ελάχιστο, με κατάλληλες διαδικασίες εργασίας που περιλαμβάνουν ρυθμίσεις για τον ασφαλή χειρισμό, αποθήκευση και μεταφορά, εντός του χώρου εργασίας επιβλαβών χημικών παραγόντων και αποβλήτων που περιέχουν τέτοιους χημικούς παράγοντες.

Ε. Π∆ 399/1994 «Προστασία των εργαζομένων από τους κινδύνους που συνδέονται µε την έκθεση σε καρκινογόνους παράγοντες κατά την εργασία σε συμμόρφωση µε την οδηγία του Συμβουλίου 90/394/EOK

α) Έχει ως αντικείμενο την πρόληψη των κινδύνων που προέρχονται, ή μπορούν να προέλθουν, από την έκθεση των εργαζομένων στον χώρο εργασίας σε «καρκινογόνους παράγοντες, ή μεταλλαξιγόνους παράγοντες».

β) Κάθε δραστηριότητα, που ενδέχεται να συνεπάγεται κίνδυνο έκθεσης των εργαζομένων στον χώρο εργασίας σε καρκινογόνους παράγοντες, απαγορεύεται.

γ) Εάν δεν είναι τεχνικά δυνατή η υποκατάσταση του καρκινογόνου παράγοντα από ουσία, παρασκεύασμα ή μέθοδο, τα οποία, υπό τις συνθήκες χρήσης τους, είναι ακίνδυνα ή λιγότερο επικίνδυνα για την ασφάλεια ή την υγεία των εργαζομένων, ο εργοδότης φροντίζει, ώστε η παραγωγή και η χρήση του καρκινογόνου παράγοντα να πραγματοποιούνται σε κλειστό σύστημα, στο μέτρο που αυτό είναι τεχνικά εφικτό.

δ) Εάν δεν είναι τεχνικά δυνατή η χρησιμοποίηση κλειστού συστήματος, ο εργοδότης φροντίζει, ώστε η έκθεση των εργαζομένων, να μειώνεται στο χαμηλότερο επίπεδο που είναι τεχνικά εφικτό και σε κάθε περίπτωση να είναι κάτω από τις οριακές τιμές εφόσον υπάρχουν.

ε) Ο εργοδότης εφαρμόζει και όλα τα ακόλουθα μέτρα προστασίας.

1. Περιορισμό των ποσοτήτων του «καρκινογόνου παράγοντα στον χώρο εργασίας.

2. Περιορισμό του αριθμού των εργαζομένων, που εκτίθενται ή ενδέχεται να εκτεθούν, στο χαμηλότερο δυνατό επίπεδο.

3. Σχεδιασμό των μεθόδων εργασίας και των μηχανικών μέτρων προστασίας, έτσι ώστε να αποφεύγεται ή να ελαχιστοποιείται η έκλυση καρκινογόνων παραγόντων.

4. Δέσμευση του καρκινογόνου παράγοντα στην πηγή του με τοπική απορρόφηση, ή γενικό εξαερισμό.

5. Χρήση κατάλληλων μεθόδων μέτρησης των καρκινογόνων παραγόντων, ιδίως για την έγκαιρη ανίχνευση ασυνήθους έκθεσης οφειλόμενης σε απρόβλεπτο συμβάν, ή σε ατύχημα.

6.  Εφαρμογή κατάλληλων διαδικασιών και μεθόδων εργασίας.

7. Μέτρα συλλογικής προστασίας ή / και μέτρα ατομικής προστασίας, στις περιπτώσεις κατά τις οποίες η έκθεση δεν μπορεί να αποφευχθεί µε άλλα μέσα.

8. Οριοθέτηση των επικίνδυνων ζωνών και χρήση κατάλληλων σημάτων προειδοποίησης και ασφάλειας, συμπεριλαμβανομένων των σημάτων «απαγορεύεται το κάπνισμα» σε χώρους στους οποίους οι εργαζόμενοι εκτίθενται ή ενδέχεται να εκτεθούν σε κίνδυνο.

9. Μέτρα υγιεινής και ατομικής προστασίας, όπως 

α) τακτικό καθαρισμό των δαπέδων, των τοίχων και των λοιπών επιφανειών.

β) Οι εργαζόμενοι να µην τρώνε, ή πίνουν, στις ζώνες εργασίας στις οποίες υπάρχει κίνδυνος επιβάρυνσης.  

γ) Παροχή κατάλληλου προστατευτικού ιματισμού με πρόβλεψη ύπαρξης χωριστών χώρων εναπόθεσης του ιματισμού, τόσο αυτού, όσο και του προσωπικού των εργαζομένων  

δ) Θέση στην διάθεση των εργαζομένων καταλλήλων εγκαταστάσεων λουτρών και χώρων υγιεινής.

ΣΤ. ΕΚΘΕΣΗ ΣΕ ΑΜΙΑΝΤΟ

Π.Δ. 212/2006 « Προστασία των εργαζομένων που εκτίθενται σε αμίαντο κατά την εργασία, σε συμμόρφωση με την οδηγία 83/477/ΕΟΚ του Συμβουλίου, όπως αυτή τροποποιήθηκε με την οδηγία 91/382/ΕΟΚ του Συμβουλίου και την οδηγία 2003/18/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου

Κατήργησε το Π.Δ. 175/1997 (για την προστασία των εργαζομένων που εκτίθενται στον αμίαντο κατά την εργασία).

α) Το π.δ. εφαρμόζεται σε δραστηριότητες κατά τις οποίες οι εργαζόμενοι εκτίθενται, ή ενδέχεται να εκτεθούν, κατά τη διάρκεια της εργασίας τους, σε σκόνη από αμίαντο, ή από υλικά που περιέχουν αμίαντο.

β) Το π.δ. έχει εφαρμογή κυρίως σε εργασίες κατεδάφισης, συντήρησης ή αφαίρεσης αμιάντου, ή υλικών που περιέχουν αμίαντο από κτίρια, κατασκευές, εγκαταστάσεις, πλοία κλπ.

γ) Το π.δ. εφαρμόζεται ακόμα και στην περίπτωση που υπάρχει η παραμικρή αμφιβολία ως προς την παρουσία αμιάντου σε ένα υλικό ή κτίριο ή εγκατάσταση.

δ) Σε κίνδυνο βρίσκονται οι εργαζόμενοι μόνον όσοι έρχονται σε επαφή µε ίνες αμιάντου που είναι στον αέρα ελεύθερες, εφ όσον δηλαδή µε οποιοδήποτε τρόπο διαταραχθεί ο αμίαντος, ή τα υλικά που περιέχουν αμίαντο.

ε) Ο εργοδότης οφείλει να παίρνει όλα τα απαραίτητα οργανωτικά και τεχνικά μέτρα, ώστε να αποφεύγεται, ή να ελαχιστοποιείται, η έκθεση των εργαζομένων στον αμίαντο..

στ) Η είσοδος στους χώρους εργασιών διαχείρισης αμιάντου πρέπει να επιτρέπεται µόνο στους εργαζόμενους, που εμπλέκονται στις εργασίες αυτές και πρέπει να υπάρχει σαφής οριοθέτηση και σήμανση των χώρων αυτών

ζ) Στους χώρους αυτούς απαγορεύεται το κάπνισμα.

η) Πρέπει να διευθετούνται κατάλληλοι χώροι εστίασης των εργαζομένων σε περιοχές απομονωμένες από τους χώρους εργασιών διαχείρισης αμιάντου, οι οποίοι να µην επιβαρύνονται µε οποιονδήποτε τρόπο από τη σκόνη αμιάντου.

θ) Πρέπει να τίθενται στη διάθεση των εργαζομένων κατάλληλα ενδύματα εργασίας ή προστασίας, ανάλογα µε την περίπτωση.

Μπορούν να χρησιμοποιηθούν βαμβακερές φόρμες μιας χρήσης, ώστε να µην απαιτείται η αποστολή τους σε ειδικά καθαριστήρια.

ι) Πρέπει να τίθενται στη διάθεση των εργαζομένων κατάλληλα, κράνος, ενδύματα προστασίας, γυαλιά, συσκευές αναπνοής κλπ.

Ζ. ΕΚΘΕΣΗ ΣΕ ΒΕΝΖΙΝΟΛΙΟ

Ν. 61/1975 «Περί προστασίας των εργαζομένων εκ των κινδύνων των προερχομένων εκ της χρήσεως βενζολίου ή προϊόντων περιεχόντων βενζόλιο».

α) Απαγορεύεται η χρησιμοποίηση του βενζολίου ή προϊόντων περιεχόντων βενζόλιο, ως διαλυτικών ή αραιωτικών ετέρων ουσιών, ιδία χρωμάτων, βερνικιών, τυπογραφικών μελανιών, και κολλών.

β) Επιτρέπεται η χρήση αυτών µόνο εντός κλειστών συσκευών, ή με εφαρμογή άλλων εξ ίσου ασφαλών μεθόδων εργασίας.

γ) Ο εργοδότης υποχρεούται όπως είναι εφοδιασμένος με τα  απαραίτητα προστατευτικά μέσα προς άμεσο χορήγηση στους εργαζομένους.

δ) Προστατευτικά μέσα είναι, κατάλληλη αναπνευστική συσκευή, γάντια, παπούτσια, καλύμματα κεφαλής, γυαλιά και ρούχα  

ε) Για κάθαρση της ατμοσφαίρας και προς αποτελεσματική διασφάλιση της υγείας των εργαζομένων, πρέπει να λαμβάνονται τα εξής μέτρα

1. Γενικός αερισμός, µε δυνατότητα ανανέωσης του αέρα των χώρων εργασίας 10-16 φορές κάθε ώρα και μέριµνα διατήρησης της θερμοκρασίας των χώρων εργασίας όχι κατώτερης των 16 βαθμών.

2. Τοπικός αερισμός με ελκυσμό των παραγομένων ατμών προς τα κάτω και σε ορισμένες περιπτώσεις, προς τα άνω. Οι απαγόμενοι ατμοί προ της αποβολής των στο εξωτερικό περιβάλλον, πρέπει να υποβάλλονται σε ειδική επεξεργασία προς εξουδετέρωσή των.

3. Κατασκευή των δαπέδων των χώρων εργασίας από αδιαπότιστο και άφλεκτο υλικό.

4. Τοποθέτηση στους χώρους εργασίας νιπτήρων συνεχούς παροχής ύδατος

5. Τοποθέτηση σε κατάλληλα σημεία εντός των χώρων εργασίας πυροσβεστήρων.

Η. εργασιεσ συγκολλησεΩΝ

Π.Δ. 95/1978 «Περί μέτρων υγιεινής και ασφάλειας των απασχολούμενων εις εργασίας συγκολλήσεων».

α) Αφορά εργασίες οξυγονοκολλήσεως και οξυγονοκοπής, ως και τοιούτων ηλεκτροσυγκολλήσεως με τόξο

β) Ο χρόνος παραμονής των εργαζομένων στον χώρο δεν δύναται να παρατείνεται πέραν των 5 ωρών.

γ) Οι εργαζόμενοι πρέπει να φέρουν κατάλληλη στολή εργασίας, δερμάτινο περίζωμα (εμπροσθέλλα), ειδικά γυαλιά, δερμάτινες περικνημίδες, γάντια και κάλυμμα  κεφαλής.

Θόρυβος στην εργασία.

Π.Δ. 149/2006  « Ελάχιστες προδιαγραφές υγείας και ασφάλειας όσον αφορά την έκθεση των εργαζομένων σε κινδύνους προερχόμενους από φυσικούς παράγοντες (θόρυβος) σε εναρμόνιση με την οδηγία 2003/10/ΕΚ»/

Κατάργησε το Π.Δ. 85/1991 «Προστασία των εργαζομένων από τους κινδύνους που διατρέχουν λόγω της έκθεσης τους στο θόρυβο κατά την εργασία, σε συμμόρφωση προς την οδηγία 86/188/ΕΟΚ».

α) Λαμβάνει μέτρα προστασίας των εργαζομένων από έκθεση σε θόρυβο, με χρήση καταλλήλων και δεόντως προσαρμοσμένων μέσων ατομικής προστασίας της ακοής, όταν η έκθεση σε θόρυβο υπερβαίνει τις κατώτερες τιμές έκθεσης.  

β) Όταν η έκθεση σε θόρυβο είναι ίση ή υπερβαίνει τις ανώτερες τιμές έκθεσης, η χρήση μέσων ατομικής προστασίας της ακοής είναι υποχρεωτική. 

γ) Τα μέσα ατομικής προστασίας της ακοής επιλέγονται κατά τρόπον ώστε να αποσοβείται, ή να ελαχιστοποιείται, ο κίνδυνος για την ακοή.

δ) Εάν, παρά τα μέτρα που λαμβάνονται σημειώνονται εκθέσεις άνω των οριακών τιμών έκθεσης, ο εργοδότης οφείλει:

1. Να μειώσει την έκθεση κάτω των οριακών τιμών έκθεσης,

2. Να εντοπίσει τους λόγους που προκάλεσαν την υπέρβαση των οριακών τιμών έκθεσης και

3. Να προσαρμόσει τα μέτρα προστασίας και πρόληψης προκειμένου να αποφευχθεί τυχόν επανάληψη της υπέρβασης. 

Διαμόρφωση χώρων εργασίας.

Π.∆. 16/1996 «Ελάχιστες προδιαγραφές ασφάλειας και υγείας στους χώρους εργασίας σε συμμόρφωση µε την οδηγία 89/654/ΕΟΚ».

α) Το ΠΔ. καθορίζει τις ελάχιστες προδιαγραφές ασφάλειας και υγείας, που πρέπει να τηρούνται στους χώρους εργασίας.

β) Προβλέπει ότι πρέπει

1. Να διατηρούνται ελεύθερες οι κανονικές έξοδοι και οι έξοδοι κινδύνου καθώς και οι διάδρομοι κυκλοφορίας που οδηγούν σ’ αυτές.

2. Να γίνεται τεχνική συντήρηση των χώρων εργασίας και των εγκαταστάσεων και συστημάτων, και να αποκαθίστανται, το συντομότερο δυνατόν, τα ελαττώματα που διαπιστώνονται.

3. Να καθαρίζονται τακτικά οι χώροι εργασίας και οι εγκαταστάσεις και τα συστήματα.

4. Να γίνεται τακτική συντήρηση και έλεγχος λειτουργίας των συστημάτων στα θέματα.

Σταθερότητα, στερεότητα, αντοχή και ευστάθεια κτιρίων

Ηλεκτρική εγκατάσταση

Οδοί διαφυγής και έξοδοι κινδύνου

Πυρανίχνευση και πυρόσβεση

Εξαερισμός κλειστών χώρων εργασίας

Απαγωγή παραγόντων

Θερμοκρασία των χώρων

Φωτισμός

Δάπεδα, τοίχοι, οροφές και στέγες των χώρων, παράθυρα και φεγγίτες των χώρων, θύρες και πύλες, διάδρομοι κυκλοφορίας

Προστασία από πτώσεις και πτώση αντικειμένων

Ζώνες κινδύνου

Ειδικά μέτρα για τις κυλιόμενες σκάλες και τους κυλιόμενους διαδρόμους

Αποβάθρες και εξέδρες φόρτωσης

Χώρος για την ελευθερία κινήσεων στη θέση εργασίας

Χώροι ανάπαυσης

Eξοπλισμός προστασίας στην εργασία.

Π.∆. 396/1994 «Ελάχιστες προδιαγραφές ασφάλειας και υγείας για τη χρήση από τους εργαζόμενους εξοπλισμών ατομικής προστασίας κατά την εργασία σε συμμόρφωση µε την οδηγία 89/656/ΕΟΚ».

Καθορίζονται τα Μέσα Ατομικής Προστασίας, που απαιτείται να φέρουν οι εργαζόμενοι σε διάφορες θέσεις εργασίας. Αυτά είναι

1. κεφαλιού.

2. ακοής.

3. οφθαλμών και προσώπου.

4. αναπνευστικών οδών.

5. χεριών και βραχιόνων.

6. ποδιών και κνημών.

7. δέρματος.

8. κορμού και κοιλιάς και ολοκλήρου του σώματος,

9. ενδυμασίες προστασίας από ψύχος, τις κακοκαιρίες για εργασίες στην ύπαιθρο με βροχή ή κρύο,

10. ενδυμασίες ασφαλείας,

11. προστασία από πτώσεις και προστασία με δέσιμο. 

ΠΡΟΣΤAΣΙΑ ΚΕΦΑΛΙΟΥ

Στις περιπτώσεις που οι εργαζόμενοι εκτίθενται σε κίνδυνο τραυματισμού του κεφαλιού πρέπει να εφοδιάζονται µε το κατάλληλο κράνος ασφαλείας.

ΠΡΟΣΤAΣΙΑ ΚΟΡΜΟΥ

Πρέπει να εφοδιάζονται µε τα κατάλληλα για το είδος της εργασίας ενδύματα εργασίας, όπως ενδύματα προστασίας από τις κακοκαιρίες, προστατευτικά ενδύματα που αναφλέγονται δύσκολα για εργασίες συγκόλλησης, δερμάτινες ποδιές, γιλέκα, σακάκια και ποδιές προστασίας από μηχανικές, ή χημικές προσβολές.

ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΜΑΤΙΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΣΩΠΟΥ

Πρέπει να εφοδιάζονται µε κατάλληλη προσωπίδα, οθόνη, κατάλληλα γυαλιά, ή άλλο κατάλληλο μέσο προστασίας προσώπου και µατιών.

ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΑΚΟΗΣ

Πρέπει να εφοδιάζονται με ωτοασπίδες,  ωτοβύσµατα,  ωτοπώµατα, προκειμένου να προστατευθούν από εργασίες, που προκαλούν έντονο θόρυβο.

ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΩΝ Ο∆ΩΝ

Πρέπει να εφοδιάζονται με αναπνευστήρες για τον καθαρισμό του εισπνεόμενου αέρα του άμεσου περιβάλλοντος από τα αιωρούμενα τοξικά αέρια, ή τη σκόνη, αυτοδύναμες αναπνευστικές συσκευές, ή αναπνευστικές συσκευές µε συνεχή παροχή καθαρού αέρα, µέσω σωλήνα από το εξωτερικό περιβάλλον.

ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΧΕΡΙΩΝ

Πρέπει να εφοδιάζονται µε κατάλληλα γάντια. Όταν χρειάζεται µε καλύμματα των βραχιόνων και να τους χορηγούνται ειδικές προστατευτικές κρέμες, ανάλογα µε τη φύση της εργασίας τους από θερμές, τοξικές, ερεθιστικές. ή διαβρωτικές ουσίες.

ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΠΟ∆ΙΩΝ

Ανάλογα µε το είδος της εργασίας πρέπει να εφοδιάζονται με τα κατάλληλα προστατευτικά υποδήματα, ή µπότες.

ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΑΠΟ ΠΤΩΣΕΙΣ

Πρέπει να εφοδιάζονται με σχοινιά και ατομικές ζώνες ασφαλείας.

Η ζώνη ασφαλείας δεν πρέπει να επιτρέπει την ελεύθερη πτώση πλέον του ενός μέτρου.

ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΑΠΟ ΚΙΝΟΥΜΕΝΑ ΟΧΗΜΑΤΑ

Όσοι εκτίθενται σε κίνδυνο ατυχήματος από κινούμενα οχήματα πρέπει να εφοδιάζονται µε ευδιάκριτα γιλέκα οπτικής σήμανσης, όπως ενδύματα χρώματος ζωηρού κίτρινου, ή πορτοκαλί και με μέσα, ή εξαρτήματα ανακλαστικά, που ανακλούν δηλαδή το φως.

Ασφάλεια και υγεία στην εργασία.

Ο εργοδότης υποχρεούται να εξασφαλίσει την υγεία και ασφάλεια των εργαζομένων ως προς όλες τις πτυχές της εργασίας και να λαμβάνει μέτρα, που να εξασφαλίζουν την υγεία και την ασφάλειά των.

ΑΡΧΕΣ ΠΡΟΛΗΨΗΣ

Οι αρχές πρόληψης συνίστανται 

α) σε αποφυγή των κινδύνων.

β) σε εκτίμηση των κινδύνων που δεν μπορούν να αποφευχθούν.

γ) σε προσαρμογή της εργασίας στον άνθρωπο, ειδικότερα όσον αφορά τη διαμόρφωση των θέσεων εργασίας, καθώς και την επιλογή των εξοπλισμών εργασίας και των μεθόδων εργασίας και παραγωγής.

δ) σε αντικατάσταση του επικινδύνου από το μη επικίνδυνο, ή το λιγότερο επικίνδυνο.

ε) σε προγραμματισμό της πρόληψης με στόχο ένα συνεκτικό σύνολο, που να ενσωματώνει στην πρόληψη την τεχνική, την οργάνωση της εργασίας, τις συνθήκες εργασίας, τις σχέσεις μεταξύ εργοδοτών και εργαζομένων και την επίδραση των παραγόντων του περιβάλλοντος στην εργασία.

στ) σε καταπολέμηση των κινδύνων στην πηγή τους.

ζ) σε προτεραιότητα στη λήψη μέτρων ομαδικής προστασίας σε σχέση με τα μέτρα ατομικής προστασίας.

η) σε προσαρμογή στις τεχνικές εξελίξεις.

θ) σε παροχή των κατάλληλων οδηγιών στους εργαζομένους.

ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΠΡΟΛΗΨΗΣ

α) Ο εργοδότης οφείλει.

1. Να λαμβάνει τα αναγκαία μέτρα για την προστασία της ασφάλειας και της υγείας των εργαζομένων

2. Να καταρτίζει πρόγραμμα πρόληψης των επαγγελματικών κινδύνων και να επιδιώκει την βελτίωση των υφισταμένων καταστάσεων.

3. Να εφαρμόζει τις υποδείξεις των τεχνικών και υγειονομικών επιθεωρητών εργασίας και να διευκολύνει το έργο τους στην επιχείρηση κατά τους ελέγχους.

4. Να επιβλέπει την ορθή εφαρμογή των μέτρων Υγιεινής και Ασφάλειας της εργασίας.

5. Να ενημερώνει τους εργαζομένους για τους επαγγελματικούς κινδύνους, που υπάρχουν στην εργασία τους.

6. Να εξασφαλίζει την συντήρηση και την παρακολούθηση της ασφαλούς λειτουργίας μέσων και εγκαταστάσεων.

7. Να διευκολύνει την επιμόρφωση των εργαζομένων και των εκπροσώπων τους.

β) Ο εργοδότης οφείλει.

1. Να εκτιμά τους κινδύνους για την ασφάλεια και την υγεία των εργαζομένων κατά την επιλογή των εξοπλισμών εργασίας, των χημικών και βιολογικών παραγόντων ή παρασκευασμάτων, κατά τη διαρρύθμιση των χώρων εργασίας, καθώς και τους κινδύνους τους συναφείς με την παραγωγική διαδικασία.

2. Όταν αναθέτει καθήκοντα σ’ έναν εργαζόμενο, να λαμβάνει υπόψη τις ικανότητες του εν λόγω εργαζομένου σε θέματα ασφάλειας και υγείας.

3. Να μεριμνά ώστε ο προγραμματισμός και η εισαγωγή νέων τεχνολογιών να αποτελούν αντικείμενο διαβούλευσης με τους εργαζομένους και τους εκπροσώπους τους, όσον αφορά στις συνέπειες της επιλογής του εξοπλισμού, στις συνθήκες εργασίας, καθώς και στο εργασιακό περιβάλλον για την ασφάλεια και υγεία των εργαζομένων.

4. Να φροντίζει ώστε να έχουν πρόσβαση στις ζώνες σοβαρού και ειδικού κινδύνου μόνο οι εργαζόμενοι που έχουν λάβει τις κατάλληλες οδηγίες.

γ) Ο εργοδότης υποχρεούται. 

1. Να λαμβάνει μέτρα για τον σχεδιασμό των χώρων εργασίας, για την δημιουργία ασφαλούς και υγιεινού περιβάλλοντος και ακώλυτης ροής της εργασίας. Οι διαστάσεις των χώρων εργασίας πρέπει να είναι ανάλογες με το είδος της παραγωγικής διαδικασίας και τον αριθμό των εργαζομένων. 

2. Να λαμβάνει μέτρα για την προστασία των εργαζομένων από φυσικούς, χημικούς και βιολογικούς παράγοντες ώστε να αποφεύγεται, ή να ελαχιστοποιείται η έκθεση των εργαζομένων σε παράγοντες, όσο είναι πρακτικά δυνατό.

Σε κάθε περίπτωση το επίπεδο έκθεσης πρέπει να είναι κατώτερο από εκείνο που ορίζει η «οριακή τιμή έκθεσης».

3. Να φροντίζει ώστε, να προσαρμόζονται τα μέτρα υγείας και ασφάλειας των εργαζομένων ανάλογα με τις μεταβολές των περιστάσεων και να επιδιώκει τη βελτίωση των υφιστάμενων καταστάσεων,

4. Να εφαρμόζει τις υποδείξεις των τεχνικών και υγειονομικών επιθεωρητών εργασίας και γενικά να διευκολύνει το έργο τους μέσα στην επιχείρηση κατά τους ελέγχους,

5. Να επιβλέπει την ορθή εφαρμογή των μέτρων υγείας και ασφάλειας των εργαζομένων,

6. Να γνωστοποιεί στους εργαζομένους τον επαγγελματικό κίνδυνο από την εργασία τους,

7. Να καταρτίζει πρόγραμμα προληπτικής δράσης και βελτίωσης των συνθηκών εργασίας στην επιχείρηση,

8. Να εξασφαλίζει τη συντήρηση και την παρακολούθηση της ασφαλούς λειτουργίας μέσων και εγκαταστάσεων,

9. Να ενθαρρύνει και διευκολύνει την επιμόρφωση και εκπαίδευση των εργαζομένων και των εκπροσώπων τους.

10. Να λαμβάνει συλλογικά μέτρα προστασίας των εργαζομένων.

11. Όταν πολλές επιχειρήσεις μοιράζονται τον ίδιο τόπο εργασίας, οι εργοδότες οφείλουν

α) να συνεργάζονται για την εφαρμογή των διατάξεων σχετικά με την ασφάλεια, την υγεία και την υγιεινή.

β) να συντονίζουν τις δραστηριότητές τους για την προστασία των εργαζομένων και την πρόληψη των επαγγελματικών κινδύνων,

γ) να αλληλοενημερώνονται και να ενημερώνει ο καθένας τους  εργαζομένους του και τους εκπροσώπους τους για τους κινδύνους αυτούς.

δ) την ευθύνη συντονισμού των δραστηριοτήτων αναλαμβάνει ο εργοδότης που έχει υπό τον έλεγχο του τον τόπο όπου εκτελούνται εργασίες.

ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ

α) Όλες οι επιχειρήσεις, που απασχολούν έστω και έναν εργαζόμενο πρέπει να έχουν Τεχνικό Ασφάλειας.

β) Σε επιχειρήσεις που απασχολούν λιγότερους από 50 εργαζόμενους ο εργοδότης δύναται να αναλάβει ο ίδιος τις υποχρεώσεις του τεχνικού ασφάλειας στην επιχείρησή του, εφ όσον έχει τα προσόντα και επιμορφωθεί κατάλληλα.

ΓΙΑΤΡΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

α) Οι επιχειρήσεις, που απασχολούν από 50 και άνω εργαζόμενους, πρέπει να έχουν Γιατρό Εργασίας.

β) Την αυτή υποχρέωση έχουν οι επιχειρήσεις και αν απασχολούν ένα εργαζόμενο, εφ όσον η εργασία είναι σχετική µε μόλυβδο, αμίαντο, βιολογικούς ή καρκινογόνους παράγοντες (Ν. 1568/85, Ν. 3144/2003,  ΠΔ. 94/1987, ΠΔ.  212/2006, ΠΔ. 186/1995, ΠΔ. 399/1994)

γ)  Σε επιχειρήσεις που απασχολούν πάνω από 50 άτομα, οι εργαζόμενοι έχουν δικαίωμα να συνιστούν επιτροπή υγιεινής και ασφάλειας της εργασίας, αποτελούμενη από εκλεγμένους αντιπροσώπους τους στην επιχείρηση.

Σε επιχειρήσεις που απασχολούν από είκοσι 20 έως 50 άτομα, ορίζεται εκλεγμένος αντιπρόσωπος των εργαζομένων, για την υγιεινή και ασφάλεια της εργασίας στην επιχείρηση.

Υποχρεωσεις εργαζομενων 

Κάθε εργαζόμενος έχει υποχρέωση

1. Να εφαρμόζει τους κανόνες υγιεινής και ασφάλειας

2. Να φροντίζει ανάλογα με τις δυνατότητές του για την ασφάλεια και την υγεία του, καθώς και για την ασφάλεια και την υγεία των άλλων ατόμων που επηρεάζονται από τις πράξεις ή παραλείψεις του κατά την εργασία σύμφωνα με την εκπαίδευσή του και τις κατάλληλες οδηγίες του εργοδότη του.

3. Να χρησιμοποιεί σωστά τις μηχανές, τις συσκευές, τα εργαλεία, τις επικίνδυνες ουσίες, τα μεταφορικά και άλλα μέσα.

4. Να μη θέτει εκτός λειτουργίας, αλλάζει, ή μετατοπίζει αυθαίρετα, τους μηχανισμούς ασφάλειας των μηχανών, εργαλείων, συσκευών, εγκαταστάσεων και κτιρίων και να χρησιμοποιεί σωστά αυτούς τους μηχανισμούς ασφάλειας.

5. Να αναφέρει αμέσως στον εργοδότη ή/και σε όσους ασκούν αρμοδιότητες τεχνικού ασφάλειας και ιατρού εργασίας, όλες τις καταστάσεις που μπορεί να θεωρηθεί εύλογα ότι παρουσιάζουν άμεσο και σοβαρό κίνδυνο για την ασφάλεια και την υγεία, καθώς και κάθε έλλειψη που διαπιστώνεται στα συστήματα προστασίας.

6. Να συντρέχει τον εργοδότη και όσους ασκούν αρμοδιότητες τεχνικού ασφάλειας και ιατρού εργασίας, όσον καιρό χρειαστεί, ώστε να καταστεί δυνατή η εκπλήρωση όλων των καθηκόντων, ή απαιτήσεων, που επιβάλλονται από την αρμόδια Επιθεώρηση Εργασίας για την προστασία της ασφάλειας και της υγείας των εργαζομένων κατά την εργασία.

7. Να συντρέχει τον εργοδότη και όσους ασκούν αρμοδιότητες τεχνικού ασφάλειας και ιατρού εργασίας, όσον καιρό χρειαστεί, ώστε ο εργοδότης να μπορεί να εγγυηθεί ότι το περιβάλλον και οι συνθήκες εργασίας είναι ασφαλείς και χωρίς κινδύνους για την ασφάλεια και την υγεία εντός του πεδίου δραστηριότητάς τους.

8. Να παρακολουθεί σχετικά σεμινάρια ή άλλα επιμορφωτικά προγράμματα σε θέματα υγείας και ασφάλειας των εργαζομένων.

9. Να χρησιμοποιεί σωστά τα ατομικά μέσα προστασίας, που τίθενται στη διάθεσή του και μετά τη χρήση τους να τα τακτοποιεί στην θέση τους.

ΑτομικA μEΣΑ προστασIας

α) Ο εργοδότης είναι υποχρεωμένος να έχει στην διάθεση του εργαζομένου ατομικά μέσα προστασίας, ώστε ο εργαζόμενος να δύναται να εξασφαλισθεί με την εξάλειψη του κινδύνου.

Τα ανωτέρω μέσα προστασίας πρέπει να προστατεύουν αποτελεσματικά από τον συγκεκριμένο κίνδυνο, να βρίσκονται σε  αρίστη κατάσταση, να συντηρούνται περιοδικώς, να καθαρίζονται και να αποθηκεύονται με επιμέλεια.

β) Οι  συσκευές και λοιπός εξοπλισμός πρέπει να είναι προσωπικός για κάθε εργαζόμενο, να ελέγχεται και καθαρίζεται με επιμέλεια πριν διατεθεί σε άλλο εργαζόμενο.

γ) Ο εργοδότης πρέπει να φροντίζει, ώστε τα απαιτούμενα κατά περίπτωση ατομικά μέσα προστασίας να χρησιμοποιούνται από τους εργαζομένους.

δ) Στα ατομικά μέσα προστασίας συμπεριλαμβάνονται

ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΕΦΑΛΙΟΥ

Στις περιπτώσεις που οι εργαζόμενοι εκτίθενται σε κίνδυνο τραυματισμού του κεφαλιού πρέπει να εφοδιάζονται µε κατάλληλο κράνος ασφαλείας.

ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΟΡΜΟΥ

Πρέπει να εφοδιάζονται µε τα κατάλληλα για το είδος της εργασίας ενδύματα εργασίας, όπως ενδύματα προστασίας από τις κακοκαιρίες, προστατευτικά ενδύματα που αναφλέγονται δύσκολα για εργασίες συγκόλλησης, δερμάτινες ποδιές, γιλέκα, σακάκια και ποδιές προστασίας από μηχανικές, ή χημικές προσβολές.

ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΜΑΤΙΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΣΩΠΟΥ

Πρέπει να εφοδιάζονται µε κατάλληλη προσωπίδα, οθόνη, κατάλληλα γυαλιά, ή άλλο κατάλληλο μέσο προστασίας προσώπου και µατιών.

ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΑΚΟΗΣ

Πρέπει να εφοδιάζονται με ωτοασπίδες,  ωτοβύσµατα,  ωτοπώµατα, προκειμένου να προστατευθούν από εργασίες, που προκαλούν έντονο θόρυβο.

ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΩΝ Ο∆ΩΝ

Πρέπει να εφοδιάζονται με αναπνευστήρες για τον καθαρισμό του εισπνεόμενου αέρα του άμεσου περιβάλλοντος από τα αιωρούμενα τοξικά αέρια, ή τη σκόνη, αυτοδύναμες αναπνευστικές συσκευές, ή αναπνευστικές συσκευές µε συνεχή παροχή καθαρού αέρα, µέσω σωλήνα από το εξωτερικό περιβάλλον.

ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΧΕΡΙΩΝ

Πρέπει να εφοδιάζονται µε κατάλληλα γάντια.

Όταν χρειάζεται µε καλύμματα των βραχιόνων και να τους χορηγούνται ειδικές προστατευτικές κρέμες, ανάλογα µε τη φύση της εργασίας τους από θερμές, τοξικές, ερεθιστικές. ή διαβρωτικές ουσίες.

ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΠΟ∆ΙΩΝ

Ανάλογα µε το είδος της εργασίας πρέπει να εφοδιάζονται με τα κατάλληλα προστατευτικά υποδήματα, ή µπότες.

ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΑΠΟ ΠΤΩΣΕΙΣ

Πρέπει να εφοδιάζονται με σχοινιά και ατομικές ζώνες ασφαλείας. Η ζώνη ασφαλείας δεν πρέπει να επιτρέπει την ελεύθερη πτώση πλέον του ενός μέτρου.

ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΑΠΟ ΚΙΝΟΥΜΕΝΑ ΟΧΗΜΑΤΑ

Όσοι εκτίθενται σε κίνδυνο ατυχήματος από κινούμενα οχήματα πρέπει να εφοδιάζονται µε ευδιάκριτα γιλέκα οπτικής σήμανσης, όπως ενδύματα χρώματος ζωηρού κίτρινου, ή πορτοκαλί και με μέσα, ή εξαρτήματα ανακλαστικά, που ανακλούν δηλαδή το φως.

Απόλυση κατά την διάρκεια εργατικού ατυχήματος.

1. Γενικά, δεν απαγορεύεται η καταγγελία της σύμβασης εργασίας εκ μέρους του εργοδότη κατά την διάρκεια εργατικού ατυχήματος, εκτός αν ορίζεται διαφορετικά από την ατομική σύμβαση εργασίας.

Αρκεί να τηρηθούν οι νόμιμες διατυπώσεις και να καταβληθεί η οφειλόμενη αποζημίωση, και να μη γίνει κατά κατάχρηση δικαιώματος

2. Κατάχρηση δικαιώματος γενικά υφίσταται, όταν ο εργοδότης καταγγέλλει αναιτιολόγητα την εργασιακή σύμβαση, χωρίς να συντρέχουν οι προϋποθέσεις του άρθρου 281 ΑΚ (άρθρα 281, 174 και 180 AK, ΑΠ 288/1966, ΑΠ 770/1989, ΑΠ 543/1997).

Τούτο συμβαίνει όταν η άσκηση του δικαιώματος του εργοδότη υπερβαίνει προφανώς τα όρια που επιβάλλουν η καλή πίστη, ή τα χρηστά ήθη, ή ο κοινωνικός και οικονομικός σκοπός του δικαιώματος.

Αν καταγγελθεί καταχρηστικά η σύμβαση εργασίας, πέραν των άλλων, ο εργοδότης καθίσταται υπερήμερος περί της αποδοχής της εργασίας και ο εργαζόμενος δικαιούται τις αποδοχές του, σαν να  απασχολείτο κανονικά (άρθρα 349, 350, 656 AK, ΑΠ 125/2015).

Εργατικό ατύχημα και αρμοδιότητα δικαστηρίων.

1. Αρμόδιο καθ ύλη δικαστήριο εκδίκασης των διαφορών από εργατικό ατύχημα είναι το Ειρηνοδικείο, αν το αιτούμενο χρηματικό ποσό δεν υπερβαίνει τα 20.000 ευρώ.

2. Άνω των 20.000 ευρώ αρμόδιο είναι το Μονομελές Πρωτοδικείο (άρθρα 14 παρ1 και 16 παρ. 2 ΚΠολΔ).

3. Αρμόδιο κατά τόπο δικαστήριο είναι το δικαστήριο στην περιφέρεια του οποίου έχει την κατοικία του ο εναγόμενος, ή την έδρα της εταιρεία, ή το δικαστήριο του τόπου όπου συνέβη το ατύχημα (άρθρα 22, 25, 35 ΚΠολΔ).  

4. Όταν ενάγονται περισσότερα πρόσωπα αρμόδιο είναι το δικαστήριο στην περιφέρεια του οποίου έχει την κατοικία του, ή την έδρα του, οποιοσδήποτε από τους ομοδίκους (άρθρο 37 ΚΠολΔ)

5. Στην δικαιοδοσία του δικαστηρίου υπάγονται Έλληνες και αλλοδαποί, εφ όσον το ατύχημα διαπράχθηκε στην Ελλάδα (άρθρο 26 ΑΚ και άρθρο 3 ΚΠολΔ).

Εργατικό ατύχημα και δανεισμός εργαζομένου.

1. Δανεισμός εργαζομένου, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 361, 648 και 651 ΑΚ σημαίνει η συμφωνία με την οποία ο εργοδότης, που έχει στην διάθεσή του τις υπηρεσίες του εργαζομένου, παραχωρεί με την συναίνεση του εργαζομένου τις υπηρεσίες του σε άλλο πρόσωπο, στο οποίο πλέον αυτός παρέχει τις υπηρεσίες του.

Στην περίπτωση του δανεισμού δεν λύεται η σύμβαση εργασίας και ο παλαιός εργοδότης δεν αποβάλλει την ιδιότητα του εργοδότη. Ο νέος εργοδότης αποκτά μόνο την ιδιότητα του νέου εργοδότη.

Δεν αποκόπτεται ο ενοχικός δεσμός με τον παλαιό εργοδότη, ο οποίος εξακολουθεί να βαρύνεται με τις υποχρεώσεις από την σύμβαση εργασίας και δη, εκτός από αντίθετη συμφωνία, για την καταβολή του μισθού και των άλλων παροχών που τον βαρύνουν.

Ο νέος εργοδότης, που δανείζεται τον μισθωτό, ασκεί κατά την διάρκεια της παραχώρησης το διευθυντικό δικαίωμά του, με τους περιορισμούς και το περιεχόμενο, που θα το ασκούσε ο αρχικός εργοδότης.

2. Συνεπώς ο εργαζόμενος σε περίπτωση εργατικού ατυχήματος, που συνέβη προ του ατυχήματος, μπορεί να στραφεί, τόσο κατά του παλαιού εργοδότη, όσο και κατά του νέου εργοδότη (ΑΠ 1116/2011).

Εργατικό ατύχημα και παραγραφή αξιώσεων.

1. Με τον Ν. 551/1915

α) Η παραγραφή των αξιώσεων του εργαζομένου κατά του υπαιτίου σε αποζημίωση παραγράφεται μετά τριετία από το ατύχημα.

β) Για τους συγγενείς του σε περίπτωση θανάτου του παραγράφεται μετά τριετία από το θάνατο του παθόντος.

2. ΜΕ ΤΟ ΚΟΙΝΟ ΔΙΚΑΙΟ

α) Η παραγραφή των αξιώσεων του εργαζομένου με το κοινό δίκαιο είναι πενταετής από τότε που ο εργαζόμενος έλαβε γνώση της ζημίας και του προς αποζημίωση υποχρέου.

β) Θεωρείται ότι ο εργαζόμενος, ή οι συγγενείς σε περίπτωση θανάτου του, γνωρίζουν  τον υπόχρεο, όταν αυτοί γνωρίζουν τόσα περιστατικά, ώστε βάσει αυτών να μπορεί να εγερθεί αγωγή εναντίον ορισμένου προσώπου με ελπίδες επιτυχίας. Δεν αρκούν απλές εικασίες, υποψίες ή εξ αμελείας άγνοια.

Αν μπορούν να διαπιστωθούν το όνομα και η διεύθυνση του υποχρέου σε αποζημίωση προσώπου, τότε ο παθών, ή οι συγγενείς, θεωρείται ότι γνωρίζουν το πρόσωπο του υποχρέου κατά το χρόνο που αυτοί,  ερευνώντας, θα μπορούσαν να το πληροφορηθούν (ΑΠ 141/2007).

3. ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΙΚΑ  

α) Η παραγραφή των αξιώσεων του εργαζομένου κατά του ΙΚΑ είναι τριετής από την αναγγελία του ατυχήματος.

β) Αν οι συνέπειες του εργατικού ατυχήματος δεν εκδηλωθούν αμέσως, αλλά αργότερα και σιγά-σιγά, στην περίπτωση αυτή, η προθεσμία για την αναγγελία αρχίζει από τότε που εκδηλώθηκαν οι συνέπειες του ατυχήματος.

γ) Σε περίπτωση επιδείνωσης προϋπάρχουσας πάθησης από ατύχημα, η προθεσμία αρχίζει από τον χρόνο εκδήλωσης της επιδείνωσης. Χρειάζεται η Υγειονομική Επιτροπή να γνωματεύει ειδικά για την ύπαρξη και το χρόνο εκδήλωσης της επιδείνωσης (ΣτΕ 2378/79).

Χρίστος Καραμπάγιας | Μέλος του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών