Επιθαλάσσια αρωγή και η αμοιβή του αρωγού.

Από τις διατάξεις των άρθρων 1, 12 και 13 της ισχύουσας από τον Ιούνιο 1997 και στην Ελλάδα Διεθνούς Σύμβασης του Λονδίνου του 1989 για την επιθαλάσσια αρωγή, η οποία διέπει και τις εσωτερικές θαλάσσιες αρωγές, δηλαδή τις παρεχόμενες σε εσωτερικά ύδατα, ακόμα και από  πλοία εσωτερικής ναυσιπλοίας, προκύπτει ότι προϋποθέσεις για τη γέννηση του δικαιώματος της εκ του νόμου αμοιβής του αρωγού είναι,

α) η πράξη, ή δραστηριότητα, παροχής βοήθειας σε πλοίο, που βρίσκεται σε οποιαδήποτε πλεύσιμα ή μη ύδατα,

β) κίνδυνος απώλειας, ή βλάβης του, και

γ) ωφέλιμο αποτέλεσμα.

Όσον αφορά τον κίνδυνο απώλειας, ή βλάβης, του βοηθούμενου πλοίου, αυτός πρέπει να είναι πραγματικός, έστω και μη άμεσος, αλλά αναμενόμενος με πιθανότητα, που προϋπάρχει των σωστικών υπηρεσιών και δεν προκαλείται απ' αυτές, χωρίς να απαιτείται και αδυναμία ελικτικής ικανότητας, ή αυτοδύναμης πρόωσης, του κινδυνεύοντος πλοίου.

Ο κίνδυνος πρέπει ακόμη να είναι σοβαρός. Η ύπαρξη και ο βαθμός του κινδύνου εκτιμάται με τη συνολική εξέταση των συντρεχουσών στη συγκεκριμένη περίπτωση περιστάσεων.

Τέτοιες υποδηλωτικές κινδύνου περιστάσεις είναι ενδεικτικώς (ΕφΠειρ. 830/2008, ΕφΠειρ 24/2011).

α) η εγκατάλειψη του ταξιδιού,

β) η χρήση των σημάτων κινδύνου, εφ όσον με αυτά ζητείται βοήθεια εξ αιτίας π.χ βλαβών του πλοίου, και

γ) η ολική, ή ουσιώδης, απώλεια των μέσων προώθησης, με την ενεστώσα και παρούσα μείωση της ικανότητας του πλοίου να αντιπαρέλθει δυσκολίες.

Κριτήρια για τον καθορισμό από το Δικαστήριο της από την επιθαλάσσια αρωγή αμοιβής, η οποία δεν μπορεί να υπερβαίνει την αξία του σωθέντος πλοίου, αποτελούν, περιοριστικώς (άρθρο 247 επ. ΚΙΝΔ, ΕφΠειρ 24/2011),

α) η επιτηδειότητα και οι προσπάθειες, που κατέβαλε ο αρωγός, για να σώσει το πλοίο,

β) η διασωθείσα αξία του πλοίου και των άλλων περιουσιακών αγαθών,

γ)το μέγεθος της επιτυχίας, που επιτεύχθηκε από τον αρωγό,

δ) η φύση και η έκταση του κινδύνου,

ε) ο χρόνος που διατέθηκε, οι δαπάνες και οι απώλειες που είχε ο αρωγός,

στ) ο κίνδυνος ευθύνης και άλλοι κίνδυνοι, τους οποίους διέτρεξε (αρωγός), ή ο εξοπλισμός του,

ζ) το έγκαιρο των παρασχεθεισών υπηρεσιών,

η) η δυνατότητα διάθεσης και χρησιμοποίησης πλοίων, ή άλλου εξοπλισμού, που προορίζονται για επιχειρήσεις αρωγής,

θ) ο βαθμός ετοιμότητας και επάρκειας του εξοπλισμού του αρωγού πλοίου και η αξία αυτού, και

ι) η επιτηδειότητα και οι προσπάθειες, που κατέβαλε ο αρωγός, για να αποτρέψει, ή ελαχιστοποιήσει, βλάβη του περιβάλλοντος (ΕφΠειρ. 830/2008, ΕφΠειρ 24/2011).

Το ήμισυ της αμοιβής δικαιούται ο πλοιοκτήτης, το 1/4 ο πλοίαρχος και το υπόλοιπο 1/4 το πλήρωμα του αρωγού σκάφους (άρθρο 251 ΚΙΝΔ).

Οι αξιώσεις από την επιθαλάσσια αρωγή, στρεφόμενες κατά του πλοιοκτήτη, ή του εφοπλιστή, για την πληρωμή της αμοιβής και των εξόδων υπόκεινται σε διετή παραγραφή (άρθρο 290 περιπτ. 3 ΚΙΝΔ).

Στην βραχυχρόνια αυτή παραγραφή δεν υπάγονται οι αξιώσεις για αμοιβή, που συμφωνήθηκε μεταξύ του παρέχοντος επιθαλάσσια αρωγή και τρίτου, ο οποίος με σύμβαση έργου ανέλαβε έναντι αυτού την εκτέλεση επιμέρους εργασιών εντασσομένων στην σωστική του πλοίου προσπάθεια (ΑΠ 685/2008).

Χρίστος Καραμπάγιας | Μέλος του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών