Προστασία των ζώων - Ποινικές κυρώσεις.

1. Σύμφωνα με τους νόμους 1197/1981 και 4039/2012, ως ισχύουν μετά και την συμπλήρωση-τροποποίησή των με το άρθρο 55 του νόμου 4745/2020, τα ζώα (συντροφιάς, εργασίας, εκτροφών) πρέπει να τυγχάνουν εκ μέρους των κατόχων των της δέουσας στοργής και μεταχείρισης, που εκδηλώνεται με χορήγηση κατάλληλης και επαρκούς τροφής και νερού, εξασφάλισης ανέτου, υγιεινού και προσαρμοσμένου στον φυσικό τρόπο διαβίωσής των καταλύματος.

2. Απαγορεύεται

α) η κακοποίηση, η κακή και βάναυση μεταχείριση οποιουδήποτε είδους ζώου.

β) ο φόνος και ο βασανισμός των ζώων, με την εσκεμμένη πρόκληση έντονου σωματικού πόνου, ή σωματικής εξάντλησης, επικίνδυνης για την υγεία τους, ιδίως με δηλητηρίαση, κρέμασμα, πνιγμό, κάψιμο, σύνθλιψη και ακρωτηριασμό.

γ) εξαιρουμένων των περιπτώσεων κινηματογραφικών ταινιών και γενικότερα οπτικοακουστικού υλικού εκπαιδευτικού προσανατολισμού, απαγορεύεται η πώληση, εμπορία και παρουσίαση - διακίνηση μέσω διαδικτύου οποιουδήποτε οπτικοακουστικού υλικού, όπως βίντεο, ή άλλου είδους κινηματογραφικού ή φωτογραφικού υλικού, στα οποία απεικονίζεται οποιαδήποτε πράξη βίας εναντίον ζώου, καθώς και σεξουαλική συνεύρεση μεταξύ ζώων, ή μεταξύ ζώου και ανθρώπου, με σκοπό το κέρδος, ή τη σεξουαλική ικανοποίηση ατόμων που παρακολουθούν, ή συμμετέχουν σε αυτά.

δ) η μονομαχία μεταξύ ζώων.

3. Όποιος κακοποιεί ζώα, ή τα εγκαταλείπει έκθετα, ή αδέσποτα, τιμωρείται με ποινή φυλάκισης (1) τουλάχιστον έτους και με χρηματική ποινή μέχρι (360) ημερήσιες μονάδες, το  ύψος εκάστης των οποίων ορίζεται από (10) ως (50) ευρώ. Με την ίδια ποινή τιμωρείται και όποιος προσπαθεί βιαίως να τα τιθασεύσει, ή να τα συλλάβει με την χρήση πυροβόλου όπλου.

4. Όποιος φονεύει, ή βασανίζει, ζώα, τιμωρείται με ποινή κάθειρξης μέχρι (10) έτη και με χρηματική ποινή μέχρι 500) ημερήσιες μονάδες, το ύψος εκάστης των οποίων ορίζεται από (50) ως (100) ευρώ.

5. Όποιος βασανίζει, ή κακομεταχειρίζεται, ζώα κατά την διάρκεια της μεταφοράς των με πλοίο, αεροπλάνο, σιδηρόδρομο ή αυτοκίνητο τιμωρείται με ποινή φυλάκισης τουλάχιστον (6) μηνών και με χρηματική ποινή από (5.000) ευρώ έως (15.000) ευρώ.

6. Όποιος εμπορεύεται παράνομα ζώα τιμωρείται με ποινή φυλάκισης τουλάχιστον (1) έτους και χρηματική ποινή από (5.000) ευρώ έως (15.000) ευρώ.

7. Απαγορεύεται

α) η διατήρηση κάθε είδους ζώου σε τσίρκο, ή σε θίασο με ποικίλο πρόγραμμα, εφ όσον τα ζώα χρησιμοποιούνται με οποιονδήποτε τρόπο και για οποιονδήποτε σκοπό στο πρόγραμμά τους, πραγματοποιούν παραστάσεις, ή παρελαύνουν ή εμφανίζονται ενώπιον του κοινού.

β) η διατήρηση κάθε είδους ζώου σε επιχειρήσεις ψυχαγωγικών παιχνιδιών, πίστας αυτοκινητιδίων, μουσικών συναυλιών, επιδείξεων, πανηγυριών ή άλλων καλλιτεχνικών ή ψυχαγωγικών εκδηλώσεων, εφ' όσον τα ζώα χρησιμοποιούνται με οποιονδήποτε τρόπο και για οποιονδήποτε σκοπό στο πρόγραμμά τους.

γ) η χρησιμοποίηση ζώου σε υπαίθρια δημόσια έκθεση με σκοπό την αποκόμιση οικονομικού οφέλους.

δ) η εκτροφή, εκπαίδευση και χρησιμοποίηση ζώων για οποιοδήποτε είδος μάχης.

ε) η εκτροφή, χρησιμοποίηση και εξαγωγή σκύλων, γατών και ιπποειδών για παραγωγή γούνας, δέρματος, κρέατος, ή για την παρασκευή φαρμακευτικών ή άλλων ουσιών.

Οι παραπάνω παραβάτες τιμωρούνται με φυλάκιση μέχρι (2) έτη και με χρηματική ποινή από (5.000) έως (15.000) ευρώ.

8. Απαγορεύεται η αφαίρεση του μέσου ηλεκτρονικής σήμανσης από τον ιδιοκτήτη του ζώου συντροφιάς (με σκοπό να αποτραπούν φαινόμενα εγκατάλειψης ζώου), ή από άλλο πρόσωπο, ή από κτηνίατρο (με σκοπό την αποτροπή παράνομου σκοπού). Οι παραβάτες τιμωρούνται με φυλάκιση μέχρι (6) μηνών και χρηματική ποινή μέχρι (3.000) ευρώ.

9. Απαγορεύεται η κλοπή οποιουδήποτε ζώου συντροφιάς. Οι παραβάτες τιμωρούνται

 με φυλάκιση μέχρι (6) μηνών και χρηματική ποινή μέχρι (3.000) ευρώ.

10. Απαγορεύεται η κλοπή κυνηγετικού σκύλου, ή σκύλου βοήθειας. Οι παραβάτες  τιμωρούνται με φυλάκιση μέχρι (1)  έτος και χρηματική ποινή από (5.000) μέχρι (8.000) ευρώ.

11.Το ζώο, το οποίον κατέστη ανίκανο, συνεπεία γήρατος, ασθενείας κατάγματος, αναπηρίας, ή άλλης τινός αιτίας, μπορεί να φονευθεί με ευθανασία και μόνον κατόπιν προηγουμένης έκθεσης κρατικού ή ιδιώτη κτηνιάτρου.

12. Απαγορεύεται η θανάτωση ζώου στα σφαγεία, εφ όσον δεν προηγηθεί της αφαίμαξης  αναισθητοποίηση του ζώου επενεργούσα ακαριαίως.

13. Σε περίπτωση τραυματισμού ζώου συντροφιάς σε τροχαίο ατύχημα, ο υπαίτιος υποχρεούται να ειδοποιήσει άμεσα τον οικείο Δήμο, προκειμένου να παρασχεθεί στο τραυματισμένο ζώο η απαραίτητη κτηνιατρική φροντίδα.

14. Η στείρωση του ζώου, καθώς και κάθε άλλη κτηνιατρική πράξη με θεραπευτικό σκοπό, δεν θεωρείται ακρωτηριασμός.

15. Στις περιπτώσεις εγκλημάτων, ως πολιτικώς ενάγων μπορεί να παρίσταται αυτοτελώς και κάθε φιλοζωικό σωματείο που δραστηριοποιείται σε τοπικό ή εθνικό επίπεδο, ανεξάρτητα αν έχει υποστεί περιουσιακή ζημία, προς υποστήριξη της κατηγορίας και μόνο. Η σχετική δήλωση μπορεί να γίνει, τόσο κατά την προδικασία, όσο και στο ακροατήριο, σύμφωνα με το άρθρο 84 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας.

16. Με γνώμονα το συμφέρον του ζώου, ο αρμόδιος εισαγγελέας μπορεί να αφαιρεί οριστικά το ζώο συντροφιάς, ή ζώο άλλης κατηγορίας, από την κατοχή του παραβάτη και το ζώο παραδίνεται στο καταφύγιο αδέσποτων ζώων του αρμόδιου Δήμου, ή σε ενδιαφερόμενη φιλοζωική οργάνωση ή σωματείο. Ο εισαγγελέας μπορεί να απαγορεύσει την απόκτηση άλλου ζώου από τον παραβάτη.

17. Με γνώμονα το συμφέρον του ζώου, ο αρμόδιος εισαγγελέας μπορεί να αφαιρέσει προσωρινά το ζώο, μόνον στην περίπτωση κατά την οποία ο ύποπτος, ή ο κατηγορούμενος για κάποιο από τα παραπάνω αδικήματα, δηλώνει ότι αναλαμβάνει το κόστος που συνδέεται με την αποκατάσταση της υγείας του ζώου, την κτηνιατρική φροντίδα και την διαβίωσή του, όπως προκύπτει από παραστατικά, τα οποία του αποστέλλονται με κάθε πρόσφορο τρόπο από τον εκάστοτε φορέα φιλοξενίας του ζώου. Αν ο ύποπτος, ή ο κατηγορούμενος, ή τρίτος που ενεργεί για λογαριασμό τους, δεν καταβάλλει τα απαιτούμενα ποσά για την κάλυψη του κόστους αποκατάστασης της υγείας του ζώου, κτηνιατρικής φροντίδας και διαβίωσης, η προσωρινή αφαίρεση τρέπεται σε οριστική με εντολή του αρμόδιου Εισαγγελέα.

18. Ο αρμόδιος Εισαγγελέας, όταν επιλαμβάνεται δημοσιεύματος, ή καταγγελίας, μπορεί, έπειτα από επιτόπια αυτοψία, να διαπιστώσει τις συνθήκες που επικρατούν σε οποιοδήποτε καταφύγιο αδέσποτων ζώων συντροφιάς, ή εκτροφείο. Ο Εισαγγελέας καθορίζει με προσωρινή διάταξη του τα μέτρα που οφείλει να λάβει ο ιδιοκτήτης του καταφυγίου, ή του εκτροφείου και το χρονικό διάστημα εντός του οποίου οφείλει να συμμορφωθεί.

Χρίστος Καραμπάγιας | Μέλος του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών