ΟΜΑΔΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΣΕΙΣ, ΜΕ ΤΟΝ ΝΟΜΟ 3863/2010

1. Σύμφωνα με το άρθρο 74 του ν. 3863/2010, ο οποίος αντικατέστησε το εδάφιο α και β της παρ. 2 του  άρθρου 1 του ν. 1387/1983 ο εργοδότης μπορεί να απολύσει

α) Μέχρι 6 εργαζόμενους, προκειμένου για επιχειρήσεις που στην αρχή του μήνα απασχολούν από 20 έως 150 εργαζόμενους και

β) Ποσοστό 5% του προσωπικού και μέχρι  30 εργαζόμενους για τις επιχειρήσεις που απασχολούν περισσότερους από 150 εργαζόμενους. 

2. Η διαδικασία έχει ως εξής. 

Γίνονται οι διαβουλεύσεις μεταξύ εργοδότη και εκπροσώπων των εργαζομένων, προκειμένου να διερευνηθεί η δυνατότητα αποφυγής των απολύσεων, ή η μείωσή τους, γνωστοποιώντας εγγράφως στους εκπροσώπους των εργαζομένων τους λόγους, για τους οποίους σχεδιάζει να πραγματοποιήσει τις ομαδικές απολύσεις, τον αριθμό εκείνων που θέλει να απολύσει κατά φύλο, ηλικία, ειδικότητα και τον αριθμό των εργαζομένων που απασχολεί, παρέχοντας κάθε δυνατή πληροφορία. Για να προσδιοριστεί ο αριθμός του προσωπικού λαμβάνεται υπόψη το σύνολο του προσωπικού, τόσο στο κεντρικό, όσο και στα τυχόν υποκαταστήματα. Η προθεσμία των διαβουλεύσεων είναι 20 ημέρες και αρχίζει από την πρόσκληση του εργοδότη. Για τις διαβουλεύσεις συντάσσεται πρακτικό και υποβάλλεται στο Περιφερειάρχη, ή τον Υπουργό Εργασίας. 

Εκπρόσωποι των εργαζομένων είναι οι εκπρόσωποι του σωματείου που έχει μέλη τουλάχιστον το 70% των εργαζομένων και την πλειοψηφία των απολυόμενων. Εάν υπάρχουν περισσότερα από ένα σωματεία γίνεται αναλογική εκπροσώπηση. Σε περίπτωση που δεν υπάρχει σωματείο που να καλύπτει τις προϋποθέσεις αυτές εκλέγονται τριμελείς ή πενταμελείς επιτροπές με μυστική ψηφοφορία κατόπιν Γενικής Συνέλευσης.

Αντίγραφα όλων των εγγράφων υποβάλλονται στην Επιθεώρηση Εργασίας και στο Περιφερειάρχη. Εάν η επιχείρηση έχει υποκαταστήματα σε περισσότερους νομούς, τα παραπάνω αντίγραφα υποβάλλονται στον Υπουργό Εργασίας και στην Επιθεώρηση Εργασίας του τόπου της επιχείρησης ή του Υποκαταστήματος, όπου πρόκειται να γίνουν οι απολύσεις, ή οι περισσότερες απ΄ αυτές.

Εάν υπάρξει συμφωνία των μερών οι ομαδικές απολύσεις πραγματοποιούνται σύμφωνα με το περιεχόμενο της συμφωνίας μέσα σε 10 ημέρες.

Εάν δεν υπάρξει συμφωνία, ο Υπουργός Εργασίας, ή ο Περιφερειάρχης, μέσα σε 10 ημέρες από την υποβολή του πρακτικού εκδίδει απόφαση με την οποία μπορεί να παρατείνει τις διαβουλεύσεις για 20 ακόμη ημέρες με αίτηση των ενδιαφερομένων, ή να μην εγκρίνει τις απολύσεις. 

Εάν δεν εκδοθεί τέτοια απόφαση μέσα στις παραπάνω προθεσμίες ο εργοδότης μπορεί να πραγματοποιήσει τις απολύσεις στην έκταση που δέχτηκε κατά τις διαπραγματεύσεις.

2. Σε έγκριση των ομαδικών απολύσεων ακολουθούνται οι διατάξεις για την καταγγελία της συμβάσεως εργασίας, δηλαδή η έγγραφη καταγγελία και η καταβολή νόμιμης αποζημίωσης.

3. Σε περίπτωση που δεν τηρηθούν οι παραπάνω προϋποθέσεις, οι απολύσεις είναι άκυρες και οι εργαζόμενοι δικαιούνται να ζητήσουν από το Δικαστήριο την ακύρωση της απόλυσης τους και τους μισθούς υπερημερίας. 

4. Σε ομαδικές απολύσεις που προκαλούνται από τη διακοπή της δραστηριότητας της επιχείρησης ή εκμετάλλευσης κατόπιν δικαστικής απόφασης, εφαρμόζεται η διαδικασία ενημέρωσης και διαβούλευσης στην τασσόμενη προθεσμία των είκοσι ημερών, όπως προβλέπεται από τα άρθρα 3,4 και 5 παρ.1 του Ν.1387/83. 
5. Αν διακοπεί η λειτουργία μιας επιχείρησης ή εκμετάλλευσης δεν υπάρχει υποχρέωση τήρησης των παραπάνω διαδικασιών, προκειμένου να γίνουν ομαδικές απολύσεις. 

6. Οι διατάξεις του ν. 1387/83 για τις ομαδικές απολύσεις δεν εφαρμόζονται

α) Στις απολύσεις που έγιναν για λόγους που αφορούν τους απολυθέντες, όπως αντισυμβατική συμπεριφορά, μήνυση, συνταξιοδότηση, ασθένεια, ακαταλληλότητα κλπ.

β) Στους εργαζόμενους με σύμβαση ορισμένου χρόνου, ή έργου, ή συγκεκριμένων εργασιών αυτού, εκτός αν οι απολύσεις γίνουν πριν τη λήξη της σύμβασης, ή αποπεράτωσης του έργου.

γ) Στο προσωπικό του Δημοσίου, των ΟΤΑ και των ΝΠΔΔ που απασχολείται με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου.

δ) Στους εργαζόμενους που απολύονται λόγω διακοπής των εργασιών της επιχείρησης κατόπιν πρωτόδικης δικαστικής απόφασης.

ε) Στους εργαζόμενους που απολύονται από εργοληπτικές επιχειρήσεις, λόγω αναστολής ή διακοπής των εργασιών από αιτίες που οφείλονται αποδεδειγμένα στο κύριο του έργου, όταν αυτός είναι το Δημόσιο ή ΝΠΔΔ.

στ) Στα πληρώματα των πλοίων.

Χρίστος Καραμπάγιας | Μέλος του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών