Αποζημίωση λόγω στέρησης διατροφής γονέα από θανόντα τέκνο λόγω αδικοπραξίας.

 

ΜΟΝΟΜΕΛΕΣ ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ 463/2012

ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 928 εδ. β ΑΚ, σε περίπτωση θανάτωσης προσώπου από αδικοπραξία, ο υπεύθυνος υποχρεούται να αποζημιώσει εκείνον που κατά το νόμο είχε δικαίωμα να απαιτεί διατροφή από τον θανόντα ή παροχή υπηρεσιών, τις οποίες και στερείται πλέον με τον θάνατο του υπόχρεου. Δικαιούχοι κατά τα άρθρα 1390, 1485 και 1488 ΑΚ, πλην άλλων είναι και οι γονείς του θανατωθέντος.

Όμως η αξίωση του γονέα για αποζημίωση, λόγω στέρησης διατροφής από το τέκνο προϋποθέτει αποκτημένο τέτοιο δικαίωμα έναντι του τέκνου, δηλαδή να είχε, ως ανιών, κατά τον χρόνο που συνέβη το παράνομο γεγονός του θανάτου, δικαίωμα απέναντι στο τέκνο του, δηλαδή κατά τις διατάξεις των άρθρων 1485, 1486, 1487 και 1493 ΑΚ, που υπάρχει στην περίπτωση που ο γονέας δεν μπορεί να διαθρέψει τον εαυτό του από την περιουσία του (υποχρεούμενος να αναλώσει και κεφάλαια αυτής, εφ όσον αυτή είναι μεγάλη και απρόσοδη και όχι μικρή που η διατήρησή της επιβάλλεται για εξασφάλιση εισοδήματος) ή την εργασία του, κατάλληλη για την ηλικία του, την κατάσταση της υγείας του και τις λοιπές βιοτικές του ανάγκες.

 

ΑΠΟΦΑΣΗ

ΜΟΝΟΜΕΛΕΣ ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ 463/2012

Απόσπασμα……Συγκροτήθηκε από τη Δικαστή Ελένη Τοπούζη, Πρόεδρο Πρωτοδικών, που ορίστηκε από τον Πρόεδρο του Τριμελούς Συμβουλίου του Πρωτοδικείου και τη Γραμματέα, Μαρία Τσετσέκου. Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του στις 7 Νοεμβρίου 2011 για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ των...Η ενάγουσα με την από 20.11.2009 αγωγή της, που απηύθυνε ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου, η οποία κατατέθηκε νόμιμα (αριθμ. καταθ.δικογρ.…) ζήτησε να γίνουν δεκτά όσα αναφέρονται σ αυτήν. Κατά την συζήτηση της υποθέσεως, η οποία εκφωνήθηκε νόμιμα με τη σειρά της από το σχετικό πινάκιο κατά την παραπάνω συνεδρίαση, μετά από αναβολές, οι πληρεξούσιοι δικηγόροι των διαδίκων, αφού ανέπτυξαν προφορικά τους ισχυρισμούς τους, ζήτησαν να γίνουν δεκτά όσα αναφέρονται στα πρακτικά και τις έγγραφες προτάσεις τους.

 

ΑΦΟΥ ΜΕΛΕΤΗΣΕ ΤΗ ΔΙΚΟΓΡΑΦΙΑ ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 928 εδ. β ΑΚ, σε περίπτωση θανατώσεως προσώπου από αδικοπραξία, ο υπεύθυνος υποχρεούται να αποζημιώσει εκείνον που κατά το νόμο είχε δικαίωμα να απαιτεί διατροφή από τον θανόντα ή παροχή υπηρεσιών, τις οποίες και στερείται πλέον με τον θάνατο του υπόχρεου. Δικαιούχοι κατά τα άρθρα 1390, 1485 και 1488 ΑΚ, πλην άλλων είναι και οι γονείς του θανατωθέντος. Όμως η αξίωση του γονέα για αποζημίωση, λόγω στέρησης διατροφής από το τέκνο προϋποθέτει αποκτημένο τέτοιο δικαίωμα έναντι του τέκνου (Εφ. Θεσ. 755/1987 Αρμ.42.980), δηλαδή να είχε, ως ανιών, κατά το χρόνο που συνέβη το παράνομο γεγονός του θανάτου, δικαίωμα απέναντι στο τέκνο του, ήτοι κατά τις διατάξεις των άρθρων 1485, 1486, 1487 και 1493 του ΑΚ, που υπάρχει στην περίπτωση που ο γονέας δεν μπορεί να διαθρέψει τον εαυτό του από την περιουσία του (υποχρεούμένος να αναλώσει και κεφάλαια αυτής, εφόσον αυτή είναι μεγάλη και απρόσοδη και όχι μικρή που η διατήρησή της επιβάλλεται για εξασφάλιση εισοδήματος) ή την εργασία του, κατάλληλη για την ηλικία του, την κατάσταση της υγείας του και τις λοιπές βιοτικές του ανάγκες. Απαιτείται δηλαδή, όπως, το τέκνο να παρέχει διατροφή στους γονείς του βάσει νομικής υποχρέωσης, κατά τα ανωτέρω, και όχι από ελευθεριότητα ή άλλη αιτία. Σε μία τέτοια περίπτωση η απλή παροχή της διατροφής καθ εαυτή μόνη της δε μπορεί να θεμελιώσει υπέρ του επιζώντος γονέα αξίωση διατροφής για αδυναμία συνεχίσεως πλέον της μέχρι το θάνατο του τέκνου καταβαλλομένης διατροφής ( ΕφΠειρ 782 και 786/2006, δημοσιευμένες στο ΔΣΑ, Αθαν.Γ.Κρητικού, Αποζημίωση από Τροχαία αυτοκινητικά ατυχήματα, έκδ 2008, σελ.379). Εξάλλου, ως ολοσχερής καταστροφή του αυτοκινήτου νοείται τόσο η περίπτωση εκείνη κατά την οποία μετά το ατύχημα δεν είναι τεχνικά δυνατή η αποκατάσταση των ζημιών όσο και εκείνη κατά την οποία η αποκατάσταση των ζημιών αυτών είναι οικονομικά ασύμφορη, κυρίως διότι υπερβαίνει το κόστος για την απόκτηση ενός άλλου ισάξιου με το ζημιωμένο αυτοκίνητο (βλ. έτσι ΕφΠατρ 187/2005, ΑχΝομ (2006), 694, ΕφΠατρ 348/2004, ΑχΝομ (2005), 609, ΕφΠατρ 688/2002, ΑχΝομ (2003), 638, ΕφΑΘ 220/1994, ΕπΣυγκΔ (1994), 427, ΕφΑΘ 5613/1993, ΕπΣυγκΔ (1995), 186, ΕφΑΘ 6879/1989, ΕπΣυγκΔ (1990), 187, Α.Κρητικό, ό.π., σελ. 466). Για το ορισμένο δε της αγωγής, με την οποία διώκεται αποζημίωση για την ολοσχερή καταστροφή αυτοκινήτου, αρκεί η αναγραφή του συνόλου         της ζημίας (ήτοι της αξίας του αυτοκινήτου πριν το ατύχημα και επίκληση ότι το αυτοκίνητο καταστράφηκε ολοσχερώς). Η περαιτέρω εξειδίκευση της ζημίας, όπως περιγραφή των επιμέρους βλαβών, της δαπάνης επισκευής, των σωζόμενων υπολειμμάτων και της αξίας αυτών δεν ανάγονται στο ορισμένο της σχετικής αγωγής, αλλά αφορούν την ουσιαστική βασιμότητά της και είναι ζητήματα αποδείξεως (ΑΠ 1051/1988, ΕΕΝ (1999), 877, ΑΠ 1006/1977, ΝοΒ (26), 907, ΕφΑΘ 138/2006, ΕπΣυγκΔ (2006), 646, ΕφΠατρ 519/2005, ΑχΝομ (2006), 716, ΕφΘεσ 1694/2003, Αρμ (2004), 66, ΕφΑθ 220/1994, ΕπΣυγκΔ (1994), 427, Α.Κρητικός, ό.π., σελ. 481-482). Στην προκειμένη περίπτωση η ενάγουσα εκθέτει στην κρινόμενη αγωγή της ότι στις 26.11.2007 η πρώτη εναγόμενη, οδηγώντας το με αριθμό κυκλοφορίας……IX αυτοκίνητο, το οποίο ήταν ασφαλισμένο για τις προς τρίτους ζημίες στην δεύτερη εναγόμενη ασφαλιστική εταιρία, από υπαιτιότητά της προκάλεσε το θανάσιμο τραυματισμό του γιου της….οδηγού και κυρίου της με  αριθμό….δίκυκλης μοτοσυκλέτας και την ολοσχερή καταστροφή της τελευταίας, αξίας….ευρώ, κατά τη σύγκρουση των εν λόγω οχημάτων, που έλαβε χώρα τον ως άνω χρόνο, κάτω από τις περιγραφόμενες στην αγωγή συνθήκες. Ότι αυτή, μεγάλωσε ολομόναχη τον ως άνω υιό της, καθότι ο πατέρας του τους εγκατέλειψε, εργαζόμενη μέχρι και το θάνατο του υιού της αλλά και μετέπειτα, ήτοι και επί 6 μήνες μετά απ αυτόν, ως καθαρίστρια σε πολυκατοικίες και κτίρια, φροντίζοντάς τον με τον καλύτερο τρόπο από τα εισοδήματα που απεκόμιζε από την εργασία της. Ότι ο ως άνω υιός της, από το 2001 εργαζόταν στην επισκευαστική ζώνη του….σε εταιρίες επισκευής πλοίων, αποκομίζοντας από την εργασία του έκτοτε έως και το χρόνο του θανάτου του, κατά μέσο όρο…..ευρώ το μήνα, ήταν δε τόσο ευσυνείδητο παιδί, που μόλις η δουλειά του άρχισε να σταθεροποιείται και να μαζεύει κάποια χρήματα, την παρακαλούσε να σταματήσει να δουλεύει, καθώς, κατά τα αναγραφόμενα στο δικόγραφο, έβλεπε πόσο είχε κουραστεί η ενάγουσα όλα αυτά τα χρόνια για να εξασφαλίσει τα απαραίτητα χρήματα που χρειάζονταν για να ζήσουν και να τον φροντίζει. Οτι μετά από έξι μήνες από το θάνατο του υιού της, λόγω της επιδείνωσης της υγείας της, η οποία παρουσιάζει τα αναφερόμενα στην αγωγή της προβλήματα, σταμάτησε να εργάζεται, καθότι αδυνατεί προς τούτο. Με βάση δε το ως άνω ιστορικό, επικαλούμενη επιπρόσθετα ότι τα ελάχιστα έξοδα διαβίωσής της ανέρχονται στο ποσό των…..ευρώ το μήνα, την αδυναμία, πλέον, αυτοδιατροφής της σε συνδυασμό με το γεγονός ότι ο υιός της, ηλικίας…..ετών, κατά το χρόνο του θανάτου του, θα τη συντηρούσε επί 30 χρόνια τουλάχιστον, διαθέτοντας το ως άνω ποσό για τη διατροφή της, ζητά από τους εναγόμενους, ως παραδεκτά (άρθρο 223 σε συνδ.με 591 παρ.1 ΚΠολΔ) περιόρισε το αίτημα της αγωγής από καταψηφιστικό σε εν μέρει αναγνωριστικό Α) να υποχρεωθούν εις ολόκληρον ο καθένας, να της καταβάλουν εφάπαξ, λόγω ύπαρξης σπουδαίου λόγου, το ποσό των…..ευρώ, νομιμοτόκως από την επίδοση της παρούσας, ήτοι….ευρώΧ12 μήνεςΧ30 χρόνια, άλλως το ποσό των…..ευρώ μηνιαίως από…..μέχρι…..νομιμοτόκως από την καθυστέρηση καταβολής κάθε δόσης, ως αποζημίωση λόγω στέρησης της οφειλόμενης από τον υιό της διατροφής της Β) να αναγνωρισθεί ότι οι εναγόμενοι υποχρεούνται να της καταβάλουν για την ως άνω αιτία το ποσό των…..ευρώ, άλλως το ποσό τω……ευρώ μηνιαίως από….μέχρι…νομιμοτόκως, κατά τις ως άνω διακρίσεις Γ) να υποχρεωθούν οι εναγόμενοι, εις ολόκληρον ο καθένας, να της καταβάλουν, ως αποζημίωση, με την ιδιότητά της ως μοναδικής κληρονόμου του θανατωθέντος υιού της, το ποσό των….ευρώ, που αντιστοιχεί στην αξία της καταστραφείσας κατά τα ανωτέρω μοτοσυκλέτας του, το εν λόγω δε ποσό με το νόμιμο τόκο από την επίδοση της αγωγής ως την πλήρη εξόφληση. Τέλος, ζητά να κηρυχθεί προσωρινά εκτελεστή η απόφαση που θα εκδοθεί, ως προς το καταψηφιστικό αίτημά της και να καταδικασθούν οι εναγόμενοι στη δικαστική της δαπάνη. Με το ως άνω περιεχόμενο και αιτήματα η ένδικη αγωγή παραδεκτά φέρεται για να δικαστεί από το Δικαστήριο αυτό, που είναι καθ' ύλην και κατά τόπον αρμόδιο (άρθρα 16 αριθμ. 12, 22, 25 παρ.2 και 35 του ΚΠολΔ), με την προκειμένη ειδική διαδικασία των άρθρων 666, 667 και 670-676 ΚΠολΔ (άρθρο 681 ΚΠολΔ). Είναι, όμως, απορριπτέα, ως μη νόμιμη ως προς το κονδύλιό της περί αποζημίωσης της ενάγουσας λόγω στέρησης της διατροφής της από το θανόντα υιό της, που προϋποθέτει, κατά την προηγηθείσα νομική σκέψη, αποκτημένο τέτοιο δικαίωμα του γονέα έναντι του τέκνου, δηλαδή, κατά τα προαναφερόμενα, να είχε, ο ανιών, κατά το χρόνο που συνέβη το παράνομο γεγονός του θανάτου, δικαίωμα απέναντι στο τέκνο του, κατά τις διατάξεις των άρθρων 1485, 1486, 1487 και 1493 του ΑΚ, δικαίωμα που ως προκύπτει από το ένδικο δικόγραφο δεν είχε η ενάγουσα, ενόψει του ότι, ως εκτίθεται απ αυτή στην αγωγή της, δούλευε έως το χρόνο του θανάτου του θανόντος υιού της και τουλάχιστον επί έξι μήνες μετά απ αυτόν, ως καθαρίστρια, διατρέφοντας από την εργασία της τον εαυτό της και φροντίζοντάς τον, κατά την αγωγή, με τον καλύτερο τρόπο. Κατά τα λοιπά, η αγωγή είναι καθ όλα ορισμένη, ως προς τον κονδύλιό της περί αποζημίωσης της ενάγουσας λόγω ολοσχερούς καταστροφής της μοτοσικλέτας του θανόντος, περιέχουσα, ενόψει και της προηγηθείσας νομικής σκέψης, όλα τα απαραίτητα για το ορισμένο αυτής στοιχεία, απορριπτόμενου του περί του αντιθέτου ισχυρισμού των εναγόμενων και νόμιμη, στηριζόμενη στις διατάξεις των άρθρων 297, 298, 299, 330 εδ. β', 914, 926, 10 παρ. 1 του Ν. 489/1976, 176, 907 και 908 ΚΠολΔ……

Χρίστος Καραμπάγιας | Μέλος του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών