Μίσθωση εκμετάλλευσης περιπτέρου σε τρίτο.

 

ΕΦΕΤΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ   1397/2006

ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Η μίσθωση περιπτέρου αποτελεί μίσθωση προσοδοφόρου αντικειμένου. Δεν  υπάγεται στις εμπορικές μισθώσεις.

Η μίσθωση άδειας περιπτέρου είναι έγκυρη και ισχυρή μετά από την έγκριση της μίσθωσης από τον αρμόδιο Νομάρχη. Οι έγγραφες συμφωνίες για τις έννομες σχέσεις της εν λόγω μίσθωσης ισχύουν από την κοινοποίηση στον αρμόδιο Νομάρχη.

Σε περίπτωση που εκμισθωθεί  η άδεια εκμετάλλευσης περιπτέρου και το περίπτερο σε τρίτο, οι σχέσεις μεταξύ εκμισθωτή και μισθωτή, που απορρέουν από τη μίσθωση, είναι ιδιωτικού δικαίου και υπάγονται στη δικαιοδοσία των πολιτικών δικαστηρίων.

Στη δικαιοδοσία των πολιτικών δικαστηρίων επομένως υπάγεται και η διαφορά, που δημιουργείται, όταν μετά τη λήξη της μίσθωσης, όπως, λόγω παρόδου του χρόνου, ή μετά από καταγγελία, ο μισθωτής αρνείται να αποδώσει το μίσθιο, οπότε ο εκμισθωτής μπορεί να ζητήσει την απόδοσή του προσφεύγοντας στα πολιτικά δικαστήρια.

Οι παραπάνω διαφορές υπάγονται στα πολιτικά δικαστήρια ακόμη και αν είναι άκυρη η  σύμβαση μίσθωσης, ελλείψει της απαιτούμενης έγκρισής της από τον οικείο Νομάρχη

 

ΑΠΟΦΑΣΗ

ΕΦΕΤΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ   1397/2006

Απόσπασμα…..Η μίσθωση περιπτέρων αποτελεί μίσθωση προσοδοφόρου αντικειμένου και διέπεται από το ν.δ. 1044/1971, όπως αυτό τροποποιήθηκε με τους ν. 1043/1980 και 1614/1984, και από την υπ' αριθ. Κ 5671/1487/9.8.1984 κοινή απόφαση των Υπουργών Εθνικής Αμυνας, Εθνικής Οικονομίας, Οικονομικών και Δικαιοσύνης, η οποία κυρώθηκε με το άρθ. 38 του ν. 1563/1985, όπως τροποποιήθηκε και συμπληρώθηκε με το άρθ. 25 του ν. 1848/1989 και το άρθ. 22 του ν. 3036/2002. Ειδικότερα το δικαίωμα εκμετάλλευσης περιπτέρου επί πεζοδρομίων των δημοσίων, δημοτικών και κοινοτικών οδών και πλατειών αποκτάται με παραχώρηση από τον αρμόδιο Νομάρχη, ύστερα από εισήγηση του αρμόδιου δημοτικού ή κοινοτικού συμβουλίου και της οικείας οργάνωσης των αναπήρων και θυμάτων πολέμου (άρθ. 13 και 18 ν.δ. 1044/1971). Κατά το άρθ. 21 του ως άνω ν.δ./τος, εκείνος στον οποίο παραχωρήθηκε δικαίωμα εκμετάλλευσης περιπτέρου είναι υποχρεωμένος να το εκμεταλλεύεται αυτοπροσώπως ή με τους οικείους του, ενώ η εκμίσθωση του δικαιώματος αυτού ή δια τρίτου άσκησή του επιτρέπεται μόνο ένεκα εξαιρετικών λόγων (ασθένεια, γήρας κλπ), μετά από αιτιολογημένη άδεια των κατά το άρθ. 18 αρμοδίων οργάνων. Στο άρθ. 1 § 1 της ανωτέρω Κ5671/1487/8.8.1984 Κοινής Υπουργικής Απόφασης ορίζεται ότι οι μισθώσεις αδειών περιπτέρου και αδειών λιανικής πώλησης, καπνοβιομηχανικών προϊόντων πραγματοποιούνται ύστερα από έγκριση του οικείου Νομάρχη για χρονικό διάστημα τριών ετών, με την κατάρτιση, υπό των συμβαλλομένων, συμβάσεων μίσθωσης, των οποίων οι γενικοί όροι και οι ειδικότερες συμφωνίες πρέπει να βρίσκονται μέσα στα πλαίσια, που διαγράφονται από τις διατάξεις της εν λόγω απόφασης, ενώ οι έγγραφες συμφωνίες περί εννόμων σχέσεων της μίσθωσης αυτής ισχύουν από την κοινοποίηση στον αρμόδιο κατά τοποθεσία λειτουργίας του περιπτέρου Νομάρχη. Ήδη με το άρθ. 22 του ν. 3036/2002, με το οποίο τροποποιήθηκε η ως άνω κοινή Υπουργική Απόφαση, ορίζεται, μεταξύ άλλων, ότι «α) οι μισθώσεις αδειών περιπτέρου και αδειών λιανικής πώλησης καπνοβιομηχανικών προϊόντων συνομολογούνται για διάστημα πέντε ετών β) οι υφιστάμενες μισθώσεις αδειών περιπτέρων και αδειών λιανικής πώλησης καπνοβιομηχανικών προϊόντων παρατείνονται μέχρι την συμπλήρωση πέντε ετών. Κατά το διάστημα της παράτασης οποιεσδήποτε αποφάσεις για τη λύση των μισθώσεων δεν εκτελούνται εκτός από την περίπτωση της ιδιόχρησης, που βεβαιώνεται με τελεσίδικη δικαστική απόφαση». Επίσης με το ίδιο άρθρο (22 του ν. 3036/2002) συμπληρώθηκε και το άρθ. 2 της ως άνω κοινής Υπουργικής Απόφασης, οριζομένου ήδη ότι «... Σε περίπτωση θανάτου του εκμισθωτή και μη υπάρξεως διαδόχων αυτού η μίσθωση συνεχίζεται μέχρι τη λήξη της μετά του νέου δικαιούχου άδειας εκμετάλλευσης περιπτέρου ή άδειας λιανικής πώλησης καπνοβιομηχανικών προϊόντων, εκτός εάν ο νέος δικαιούχος επιθυμεί να προβεί σε ιδιόχρηση». Από τις διατάξεις δε του ως άνω άρθ. 1 της ανωτέρω Κ 5671/1487/9.8.1984 κοινής Υπουργικής απόφασης προκύπτει ότι η πραγματοποιούμενη, με την κατάρτιση από τους συμβαλλομένους της σχετικής έγγραφης σύμβασης, μίσθωση άδειας περιπτέρου, μετά από «έγκριση» της μίσθωσης αυτής από τον αρμόδιο Νομάρχη, είναι έγκυρη και ισχυρή, αλλιώς σε κάθε περίπτωση ισχυροποιείται (άρθ. 238 ΑΚ), οι δε έγγραφες συμφωνίες για τις έννομες σχέσεις της εν λόγω μίσθωσης ισχύουν από την κοινοποίηση στον κατά τα άνω Νομάρχη (ΕφΑθ 8138/2004, ΕφΑθ 2970/1998 αδημ.). Περαιτέρω, σε περίπτωση που έχει εκμισθωθεί, σύμφωνα με το νόμο, η άδεια εκμετάλλευσης περιπτέρου και το περίπτερο τούτο (προσοδοφόρο πράγμα) σε τρίτον, οι σχέσεις μεταξύ εκμισθωτή και μισθωτή που απορρέουν από τη μίσθωση αυτή είναι ιδιωτικού δικαίου και υπάγονται στη δικαιοδοσία των πολιτικών δικαστηρίων, κατά τις διακρίσεις των άρθ.14 και 16 αριθ. 1 ΚΠολΔ. Τέτοια διαφορά, προφανώς, δημιουργείται και όταν μετά τη λήξη της μίσθωσης, όπως λόγου παρόδου του χρόνου ή μετά από καταγγελία, ο μισθωτής αρνείται να αποδώσει το μίσθιο, οπότε ο εκμισθωτής μπορεί να ζητήσει την απόδοσή του προσφεύγοντας στα πολιτικά δικαστήρια (ΑΠ 805/1991 ΕλΔ 33.779, ΕφΑθ 183/1999 ΕλΔ 40,1776, Κατράς, Πανδέκτης μισθώσεων και οροφοκτησίας, ΣΤ΄ έκδ. §§ 210.Ε και 218.Β). Από την ένορκη κατάθεση του μάρτυρα της εναγομένης που εξετάσθηκε στο ακροατήριο του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου και περιέχεται στα ταυτάριθμα με την εκκαλούμενη πρακτικά συνεδριάσεως του (ο ενάγων δεν εξέτασε δικό του μάρτυρα) και τα έγγραφα που οι διάδικοι, με επίκληση, προσκομίζουν, αποδείχθηκαν τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά: Με την υπ' αριθ. 7402/30.6.2004 απόφαση του Νομάρχη Αττικής παραχωρήθηκε στον ενάγοντα η εκμετάλλευση του περιπτέρου που βρίσκεται επί της οδού ….. αριθ….στην περιοχή…. Το δικαίωμα εκμετάλλευσης του περιπτέρου αυτού είχε παραχωρηθεί προηγουμένως στον…ο οποίος απεβίωσε την 6.11.2003, χωρίς να αφήσει διαδόχους στο δικαίωμά του αυτό. Ο τελευταίος με το από 20.5.2001 ιδιωτικό συμφωνητικό μισθώσεως, είχε εκμισθώσει το εν λόγω περίπτερο στην εναγομένη, για χρονικό διάστημα τριών ετών, αρχόμενο την 1.6.2004 και λήγον την 31.5.2004. Η μίσθωση αυτή έχει εγκριθεί με την υπ' αριθ. 1112/16.8.2001 απόφαση της τότε βοηθού Νομάρχη Αθηνών. Κατ' αυτόν τον τρόπο και σύμφωνα με όσα προεκτέθηκαν στη μείζονα σκέψη σχετικά με το άρθ. 22 του ν. 3036/2002, ο ενάγων υπεισήλθε αυτοδικαίως, ως εκμισθωτής, στη μίσθωση αυτή της οποίας η διάρκεια έχει παραταθεί σε πέντε έτη. Ήδη δε αυτός, με την ένδικη αγωγή του, η οποία επιδόθηκε στην εναγομένη την 13.12.2004 και η οποία επέχει θέση καταγγελίας της μίσθωσης (άρθ. 662 ΚΠολΔ), δηλώνει ότι επιθυμεί να κάνει ιδιόχρηση του περιπτέρου, με τη συνδρομή των οικείων του. Η καταγγελία αυτή είναι έγκυρη, καθόσον αποδείχθηκε ότι ο ενάγων έχει τη δυνατότητα ιδιόχρησης του ως άνω περιπτέρου, πράγμα το οποίο αποτελεί προϋπόθεση για την εγκυρότητα αυτής (ΑΠ 313/1989 ΕλΔ 31. 343). Εξάλλου ούτε από την κατάθεση του μάρτυρα της εναγομένης συζύγου της, ούτε και από κανένα άλλο στοιχείο, αποδεικνύεται το αντίθετο. Δεδομένου δε ότι η μίσθωση περιπτέρου δεν υπάγεται στις εμπορικές μισθώσεις, αλλά διέπεται από την ειδική νομοθεσία που προαναφέρθηκε, η οποία συνάδει με το άρθ. 21 § 2 του Συντάγματος και αποτελεί μια των μορφών εκδήλωσης της κρατικής μέριμνας και φροντίδας της Πολιτείας, για τους αναπήρους και τα θύματα πολέμου, δεν αποτελεί στοιχείο του κύρους της καταγγελίας αυτής και η αναφορά των ονομάτων των συγγενικών προσώπων που τυχόν θα συνδράμουν τον δικαιούχο της άδειας εκμετάλλευσης του περιπτέρου στην ιδιόχρησή του. Με βάση όλα τα ανωτέρω εκτεθέντα, η με την ένδικη αγωγή γενόμενη καταγγελία της μίσθωσης από τον ενάγοντα για ιδιόχρηση, επέφερε, από την επίδοση της αγωγής, τη λήξη της μίσθωσης, η δε αγωγή είναι επαρκώς ορισμένη, νόμιμη και ουσιαστικά βάσιμη, όπως δέχθηκε και το πρωτοβάθμιο δικαστήριο, το οποίο, συνεπώς ορθώς ερμήνευσε και εφάρμοσε το νόμο και ορθώς εκτίμησε τις αποδείξεις, έχοντας δικαιοδοσία για την προκείμενη ιδιωτική διαφορά, η οποία αρμοδίως καθ' ύλην και παραδεκτώς εισήχθη για να δικασθεί ενώπιόν του κατά την ειδική διαδικασία των μισθωτικών διαφορών, αβάσιμοι δε και απορριπτέοι είναι οι περί του αντιθέτου σχετικοί πρώτος, τρίτος και τέταρτος λόγοι της έφεσης, με τους οποίους υποστηρίζεται, ειδικότερα, ότι α) ο ενάγων δεν είναι νόμιμος δικαιούχος της άδειας εκμετάλλευσης του περιπτέρου, επειδή η σχετική άδεια πάσχει ακυρότητα, ως εκδοθείσα από το Νομάρχη, ο οποίος, όμως, δεν είχε τέτοια δικαιοδοσία και αρμοδιότητα, αφού αφορά θέμα υπαγόμενο στην αρμοδιότητα του Υπουργείου Εθνικής Αμυνας, β) ότι η καταγγελία της μίσθωσης είναι άκυρη και η περιέχουσα αυτήν αγωγή αόριστη, ως εκ του ότι δεν κατονομάζονται τα συγγενικά πρόσωπα, με την συνδρομή των οποίων ο ενάγων θα προβεί στην ιδιόχρηση του περιπτέρου, γ) ότι το πρωτοβάθμιο δικαστήριο εστερείτο δικαιοδοσίας για την συγκεκριμένη διαφορά και δ) ότι η επίδικη μίσθωση είναι άκυρη, καθόσον η σχετική έγκρισή της, που έγινε με την προαναφερόμενη υπ' αριθ. 1112/6.8.2004 απόφαση της τότε βοηθού Νομάρχη Αθηνών, έπρεπε να προηγηθεί της συνάψεώς της (20.5.2001), ενώ και η εν λόγω βοηθός Νομάρχη Αθηνών, κατά τον ως άνω χρόνο της εγκρίσεως της μίσθωσης (6.8.2001) ήταν αναρμόδια, επειδή δεν είχε δημοσιευθεί κατά το χρόνο αυτό η σχετική κανονιστική απόφαση περί των αρμοδιοτήτων αυτής, η οποία δημοσιεύθηκε πολύ αργότερα. Ο τελευταίος αυτός ισχυρισμός, ειδικότερα, που προβάλλεται με τον τέταρτο λόγο της έφεσης, είναι αλυσιτελής, καθόσον η επίδικη μίσθωση, σε κάθε περίπτωση, έστω και ισχυροποιηθείσα εκ των υστέρων με την κατά τον προαναφερόμενο τρόπο έγκρισή της, ίσχυε κατά τον χρόνο της καταγγελίας- ασκήσεως της αγωγής. Εξάλλου η ένδικη διαφορά θα υπαγόταν στα πολιτικά δικαστήρια και αν ακόμη ήταν άκυρη η επίδικη σύμβαση μίσθωσης, ελλείψει της απαιτούμενης από το νόμο έγκρισής της από τον οικείο Νομάρχη, ο οποίος διατηρεί τη σχετική προς τούτο αρμοδιότητά του και μετά της εφαρμογή της νομοθεσίας περί νομαρχιακής αυτοδιοίκησης (ΑΠ 1327/2000 ΕλΔ 43. 425, ΑΠ 442/2000 ΕλΔ 41.1357, ΑΠ 62/1992 ΕλΔ 34.1081, ΣτΕ 946/2001, ΟλΝΣΚ 267/2004). 

Χρίστος Καραμπάγιας | Μέλος του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών