Εκχώρηση επιταγών στην σύμβαση πρακτορείας επιχειρηματικών απαιτήσεων (factoring).

 

ΜΟΝΟΜΕΛΕΣ ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟ ΠΑΤΡΩΝ    576/2003

ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Στην σύμβαση πρακτορείας επιχειρηματικών απαιτήσεων (factoring), όταν οι σχετικές απαιτήσεις υλοποιούνται με επιταγές, που μεταβιβάζονται με εκχώρηση, η ανακόπτουσα, ως υπόχρεη των απαιτήσεων από τις επιταγές, δικαιούται να προτείνει όλες τις ενστάσεις, όπως είναι η έλλειψη χρέους, που είχε κατά το εκχωρητή πριν από την αναγγελία κατά της εκδοχέως.

 

ΑΠΟΦΑΣΗ

ΜΟΝΟΜΕΛΕΣ ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟ ΠΑΤΡΩΝ    576/2003

Απόσπασμα……Η ανακόπτουσα εκθέτει ότι, ως λειτουργούσα κατάστημα πωλήσεως καινούργιων και μεταχειρισμένων φωτογραφικών μηχανημάτων, την 6.12.2001 συμφώνησε με την εταιρία με την επωνυμία…..να αγοράσει από την τελευταία μεταχειρισμένα φωτοαντιγραφικά μηχανήματα…..η αξία των οποίων προϋπολογίστηκε στο ποσό των 26.118,75 ευρώ, με την υποχρέωση να τα παραδώσει έως 20.2.2002. Στα πλαίσια της συμφωνίας αυτής, η ανακόπτουσα παρέδωσε στην αντισυμβαλλομένη της, ως εγγύηση για την πληρωμή των εμπορευμάτων, τις αναφερόμενες στην ανακοπή τέσσερις μεταχρονολογημένες επιταγές. 'Οτι η ως άνω εταιρία δεν ανταποκρίθηκε στις συμβατικές της υποχρεώσεις, μη αποστέλλοντας στην ανακόπτουσα τα παραγγελθέντα εμπορεύματα. 'Οτι με την από 9.1.2002 αναγγελία εκχώρησης απαιτήσεων, η καθής η ανακοπή εταιρία Πρακτορείας Επιχειρηματικών Απαιτήσεων (factoring), γνωστοποίησε σ' αυτήν ότι η εταιρία……συνήψε με αυτήν (καθής), την υπ' αριθμ…..σύμβαση πρακτορείας επιχειρηματικών απαιτήσεων, σε εκτέλεση της οποίας εκχώρησε στην καθής τις απαιτήσεις κατά της ίδιας (ανακόπτουσας). 'Οτι οι ενλόγω απαιτήσεις προέρxονταν από τιμολόγια που εκδόθηκαν εικονικά από την εταιρία……Οτι τις ανωτέρω επιταγές οπισθογράφησε η προαναφερόμενη εταιρία προς την καθής, η οποία έγινε νόμιμη κομίστριά τους δυνάμει της ως άνω συναφθείσας σύμβασης πρακτορείας και σύμφωνα με τις προϋποθέσεις των διατάξεων του ν. 1905/90 περί πρακτορείας επιχειρηματικών απαιτήσεων (factoring), ο οποίος προβλέπει την εκχώρηση ως τρόπο μεταβίβασης των απαιτήσεων αυτών. Ζητεί δε η ανακόπτουσα να ακυρωθεί η πιο πάνω διαταγή πληρωμής, για τον λόγο ότι, εφόσον οι ένδικες επιταγές αποκτήθηκαν από την καθής με εκχώρηση, αυτή, ως οφειλέτης των εκχωρηθεισών απαιτήσεων από την επιταγή και τη βασική σχέση (πώληση), έχει δικαίωμα σύμφωνα με την ΑΚ 463 να αντιτάξει κατ' αυτής, ως εκδοχέως των απαιτήσεων αυτών, την προσωπική ένσταση περί έλλειψης χρέους που είχε κατά της εκχωρήτριας εταιρίας…..από τη βασική σχέση τους (πώληση) ήδη πριν από την αναγγελία της. Ο λόγος αυτός είναι νόμιμος, εφόσον η ανακόπτουσα, ως υπόχρεη των απαιτήσεων από τις επιταγές, δικαιούται να προτείνει όλες τις ενστάσεις, όπως είναι εδώ η έλλειψη χρέους που είχε κατά το εκχωρητή πριν από την αναγγελία, κατά της εκδοχέως, η οποία δεν καλύπτεται από όλες τις ευεργετικές διατάξεις του δικαίου της επιταγής, δηλ. εκείνες των άρθρων 19, 21 και 22 ν. 5960/1933 (βλ. γνωμοδότηση Κιάντου-Παμπούκη, ΕλλΔνη 30.914 επ.). Στηρίζεται δε στις διατάξεις των άρθρων 454, 455, 460, 463 AK και 1 του ν. 1905/90. Πρέπει επομένως να εξεταστεί περαιτέρω ως προς την ουσιαστική βασιμότητά του.Από τις ένορκες καταθέσεις των μαρτύρων απόδειξης και ανταπόδειξης, που εξετάστηκαν στο ακροατήριο του δικαστηρίου και περιέχονται στα ταυτάριθμα πρακτικά συνεδρίασής του και από όλα τα έγγραφα που νόμιμα προσκομίζουν και επικαλούνται οι διάδικοι, αποδείχθηκαν τα παρακάτω πραγματικά περιστατικά. Την 6.12.2001 η ανακόπτουσα, που διατηρεί κατάστημα πωλήσεως καινούργιων και μεταχειρισμένων φωτοαντιγραφικών μηχανημάτων, συμφώνησε την αγορά τέτοιων προϊόντων από την εταιρία εισαγωγής με την επωνυμία…..εκδίδοντας σε διαταγή της ως άνω εταιρίας και παραδίδοντάς της τέσσερις μεταχρονολογημένες επιταγές συνολικού ύψους 26.118,74 ευρώ με ημερομηνία λήξεως 30.3.2002, 30.4.2002, 15.6.2002 και 30.6.2002 εκάστη εξ αυτών, χάριν καταβολής του συνολικού τιμήματος των παραγγελθέντων εμπορευμάτων, για τις οποίες εκδόθηκε η ανακοπτόμενη διαταγή πληρωμής. Η καθής, με την από 9.1.2002 "αναγγελία εκχωρήσεως απαιτήσεων", την οποία κοινοποίησε στην ανακόπτουσα στις 17.1.2002, της γνωστοποίησε ότι με την εταιρία με την επωνυμία…..είχε συνάψει την υπ' αριθμ. …..σύμβαση πρακτορείας επιχειρηματικών απαιτήσεων (factoring), σε εκτέλεση της οποίας η τελευταία εξεχώρησε τις απαιτήσεις και τις σχετικώς εκδοθείσες από την ανακόπτουσα επιταγές, που αναφέρονται ως άνω. Στην πραγματικότητα, οι επιταγές αυτές μεταβιβάστηκαν στην καθ ης με οπισθογράφηση, η οποία αποτελεί τον πλέον πρόσφορο και συνήθη τρόπο μεταβίβασης των ενλόγω αξιόγραφων, εφόσον αυτή (οπισθογράφηση) επιτυγχάνει αποτελεσματικά τον προορισμό των αξιογράφων στις συναλλαγές. Σκοπός της μεταβίβασης των επιταγών ήταν η εξασφάλιση της καθ ης έναντι της προμηθεύτριας εταιρίας από την προεξόφληση των εκχωρηθεισών επιχειρηματικών απαιτήσεων της τελευταίας. Συνεπώς η ανακόπτουσα δεν μπορεί να αντιτάξει κατά των απαιτήσεων της καθ ης από τις ένδικες επιταγές την ένσταση της έλλειψης χρέους, η οποία στηρίζεται στη βασική σχέση (πώληση) με την προμηθεύτρια εταιρία-προηγούμενη κομίστρια, εφόσον περιορίζεται από την αρχή του απροβλήτου των προσωπικών ενστάσεων (άρθρο 22 του ν. 5960/1933). Τέλος, οι ισχυρισμοί της ανακόπτουσας ότι η καθ ης κατέβαλε κάθε φροντίδα προκειμένου να εξασφαλίσει και να διαπιστώσει το έγκυρο της δοσοληψίας μεταξύ της ανακόπτουσας και της προμηθεύτριας, δεν προδίδει γνώση της για την ανυπαρξία απαιτήσεως μεταξύ των ως άνω μερών, ούτε θέλησή της να βλάψει με την κτήση των επιταγών την εκδότρια. Τα στοιχεία αυτά αποτελούν, ωστόσο, τις προϋποθέσεις κάμψης της αρχής του απροβλήτου των προσωπικών ενστάσεων του ως άνω άρθρου, το οποίο (άρθρο 22) έχει εφαρμογή και στην περίπτωση που συμμεταβιβάζονται οι απαιτήσεις από τη βασική σχέση και την επιταγή, όπως συμβαίνει στην κρινόμενη περίπτωση με τη σύμβαση factoring (βλ. Μάρκου, Δίκαιο Επιταγής, Γ' έκδοση, άρθρο 22 παρ. 2, σελ. 211 και ad hoc Μάρκου, Δίκαιο Συναλλαγματικής, Γ' έκδοση, άρθρο 17 κεφ. 1 παρ. 1 υποπαρ. δ', στ', σελ. 209 και 210). Πρέπει επομένως να απορριφθεί η ένδικη ανακοπή ως ουσιαστικά αβάσιμη και να καταδικαστεί η ηττημένη ανακόπτουσα στα δικαστικά έξοδα της καθ ης. 

Χρίστος Καραμπάγιας | Μέλος του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών