Παραγραφή αξιώσεων παραλήπτη στις διεθνείς θαλάσσιες μεταφορές.

 

αΡΕΙΟΣ ΠΑΓΟΣ   1657/2008

ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Στις διεθνείς θαλάσσιες μεταφορές (θαλάσσιες μεταφορές, που διενεργούνται μεταξύ λιμένων φόρτωσης και εκφόρτωσης διαφορετικών κρατών, εφ όσον οι μεταφορές αυτές καλύπτονται από φορτωτική, ή άλλο παρόμοιο έγγραφο, που αποτελεί τίτλο για την εκτέλεσή τους) η παραγραφή του δικαιώματος του παραλήπτη για αποζημίωση του απολεσθέντος, ή βλαβέντος, φορτίου είναι ετήσια.

Η παραγραφή αυτή αρχίζει από την παραλαβή, ή την παράδοση των πραγμάτων, ή από την ημερομηνία που θα έπρεπε να είχαν παραδοθεί και ισχύει ενιαίως, τόσο στη συμβατική, όσο και στην εξωσυμβατική ευθύνη του θαλάσσιου μεταφορέα, όχι μόνο για την απώλεια ή βλάβη εμπορευμάτων, αλλά και για τις λοιπές αξιώσεις του ενδιαφερομένου ως προς το φορτίο κατά του μεταφορέα.

Η παραγραφή διακόπτεται, ή αναστέλλεται σύμφωνα με τις κοινές διατάξεις του ελληνικού δικαίου.

Σύμφωνα με τις διατάξεις του κοινού ελληνικού δικαίου ρυθμίζεται και το θέμα της παραγραφής εν επιδικία.

Υφίσταται παραγραφή εν επιδικία στην περίπτωση κατά την οποία μετά την αναβολή της συζήτησης της αγωγής σε μεταγενέστερη δικάσιμο και μέχρι την επόμενη διαδικαστική πράξη συμπληρώνεται ο χρόνος της ετήσιας παραγραφής.

 

ΑΠΟΦΑΣΗ

ΑΡΕΙΟΣ ΠΑΓΟΣ   1657/2008

Απόσπασμα…….ΙΙ. Με το ν. 2107/1992 κυρώθηκε η Διεθνής Σύμβαση των Βρυξελλών της 25-8-1924 "για την ενοποίηση ορισμένων νομικών κανόνων σχετικά με τις φορτωτικές" και τα τροποποιητικά αυτής πρωτόκολλα της 23-2-1968 και της 21-12-1979 (κανόνες Χάγης - Βίσμπυ), οι διατάξεις της οποίας άρχισαν να εφαρμόζονται στην Ελλάδα από τις 23-6-1993 και έχουν, μεταξύ άλλων, ισχύ στις θαλάσσιες μεταφορές που διενεργούνται μεταξύ λιμένων (φόρτωσης και εκφόρτωσης) διαφορετικών κρατών, εφόσον οι μεταφορές αυτές καλύπτονται από φορτωτική ή άλλο παρόμοιο έγγραφο, που αποτελεί τίτλο για την εκτέλεσή τους. Ειδικότερα με τη διάταξη του άρθρου 3 παρ. 6 εδ. 4 της πιο πάνω Διεθνούς Σύμβασης, όπως τροποποιήθηκε από το άρθρο 1 του πρωτοκόλλου της 23-2-1968, ορίζεται ότι ο μεταφορέας και το πλοίο θα απαλλάσσεται σε κάθε περίπτωση από οποιαδήποτε ευθύνη σχετικά με τα εμπορεύματα, εφόσον δεν έχει εγερθεί αγωγή εντός έτους από την παράδοσή τους ή από την ημερομηνία που αυτά έπρεπε να έχουν παραδοθεί. Με την παραπάνω διάταξη καθιερώνεται ετήσια παραγραφή του δικαιώματος του παραλήπτη για αποζημίωση του απολεσθέντος ή βλαβέντος φορτίου. Η παραγραφή αυτή αρχίζει από την παραλαβή ή την παράδοση των πραγμάτων ή από την ημερομηνία που θα έπρεπε να είχαν παραδοθεί και ισχύει ενιαίως, τόσο στη συμβατική όσο και στην εξωσυμβατική ευθύνη του θαλάσσιου μεταφορέα, όχι μόνο για την απώλεια ή βλάβη εμπορευμάτων, αλλά και για τις λοιπές αξιώσεις του ενδιαφερομένου ως προς το φορτίο κατά του ως άνω μεταφορέα. Η παραγραφή αυτή διακόπτεται, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 261 και 270 εδ. α ΑΚ, με την έγερση της αγωγής και αρχίζει εκ νέου από την τελευταία διαδικαστική πράξη των διαδίκων ή του δικαστηρίου, όταν δε οι διάδικοι απρακτούν μπορεί να συμπληρωθεί εν επιδικία, εφόσον μεταξύ δύο διαδικαστικών πράξεων συμπληρωθεί ολόκληρος ο απαιτούμενος για την παραγραφή της αξίωσης χρόνος. Περαιτέρω, κατά το άρθρο 225 παρ. 1 ΑΚ, η παραγραφή αναστέλλεται για όσο χρόνο ο δικαιούχος εμποδίσθηκε από δικαιοστάσιο ή άλλο λόγο ανώτερης βίας, να ασκήσει την αξίωσή του μέσα στο τελευταίο εξάμηνο του χρόνου της παραγραφής. Ως ανώτερη βία νοούταν κάθε γεγονός απρόβλεπτο στη συγκεκριμένη περίπτωση, το οποίο ήταν αδύνατο να αποτραπεί ακόμη και με μέτρα άκρας επιμέλειας και σύνεσης. Κοινό χαρακτηριστικό γνώρισμα των λόγων αναστολής της παραγραφής είναι η αντικειμενική αδυναμία του δανειστή να επιδιώξει την ικανοποίηση της απαίτησής του . Τέτοια αδυναμία όμως δεν υπάρχει κατ' αρχήν, στην περίπτωση κατά την οποία μετά την αναβολή της συζήτησης της αγωγής στο δικαστήριο σε μεταγενέστερη δικάσιμο, και μέχρι την επόμενη διαδικαστική πράξη αυτού, που είναι η συζήτηση της αγωγής κατά τη μετ' αναβολή δικάσιμο, συμπληρώνεται ο χρόνος της προβλεπόμενης από το νόμο παραγραφής, καθόσον ο δανειστής ενόψει του κινδύνου αυτού, ιδίως όταν πρόκειται για βραχυχρόνια παραγραφή, μπορεί να επιδιώξει να φέρει προς συζήτηση την αγωγή με κλήση, σε δικάσιμο πριν από τη συμπλήρωση του χρόνου της παραγραφής, ώστε να επιφέρει τη διακοπή της. 

Χρίστος Καραμπάγιας | Μέλος του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών