Ευθύνη διεθνούς αεροπορικού μεταφορέα, συμβατικού, ή πραγματικού αερομεταφορέα, σε αποζημίωση ζημιωθέντων ή απολεσθέντων εμπορευμάτων.

 

ΑΠΟΦΑΣΗ

ΕΦΕΤΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ  373/2006

Από τις διατάξεις των παρ. 1 και 2 του αρ. 18 της Σύμβασης της Βαρσοβίας η οποία εκυρώθη δια του α.ν. 596/1937 «περί κυρώσεως της συμβάσεως περί ενοποιήσεως διατάξεων σχετικών προς τις διεθνείς αερομεταφορές και του Προσθέτου Πρωτοκόλλου», ως το άρθρο αυτό ισχύει μετά την αντικατάσταση του δια του υπ' αριθμ. 4 Πρωτοκόλλου του Μόντρεαλ, το οποίο υπεγράφη την 25.9.1975 και εκυρώθη δια του ν. 1778/1988 και τέθηκε διεθνώς και ως προς τη χώρα μας σε ισχύ την 14.6.1998, προκύπτει ότι ο μεταφορέας είναι υπεύθυνος δια την ζημία η οποία συνέβη στην περίπτωση καταστροφής, απώλειας ή φθοράς των καταχωρημένων «αποσκευών», όταν το γεγονός το οποίο προκάλεσε τη ζημία, έγινε κατά τη διάρκεια της αεροπορικής μεταφοράς. Από δε την παρ. 4 του ίδιου άρθρου προκύπτει ότι η αεροπορική μεταφορά περιλαμβάνει την περίοδο, κατά την οποία οι αποσκευές ή τα εμπορεύματα ευρίσκονται υπό τη φύλαξη του μεταφορέα, είτε στο αεροδρόμιο είτε επί του αεροσκάφους, είτε εις οιονδήποτε χώρο σε περίπτωση προσγειώσεως έξω από το χώρο ενός αεροδρομίου. Σχετικώς με τη ζημία η οποία προκαλείται από την απώλεια ή καταστροφή εμπορευμάτων συμφώνως προς τις άνω διατάξεις του αρ. 18, ο μεταφορέας, ευθύνεται εκ μόνου του λόγου ότι το γεγονός το οποίο προκάλεσε τη ζημία έγινε κατά τη διάρκεια της αεροπορικής μεταφοράς, ανεξαρτήτως πταίσματος αυτού. Ο μεταφορέας απαλλάσσεται, συμφώνως προς την παρ. 3 του ίδιου άρθρου, μόνον αν επικαλεστεί και αποδείξει ότι η καταστροφή, η απώλεια ή η φθορά του εμπορεύματος προέρχεται αποκλειστικώς από την ποιότητα ή ατέλεια του ίδιου του εμπορεύματος ή από την ελαττωματική συσκευασία αυτού από άτομο διάφορο του μεταφορέως ή των υπαλλήλων του ή από πράξη πολέμου ή ένοπλη συμπλοκή ή από πράξη της δημόσιας αρχής η οποία γίνεται σε σχέση με την είσοδο, την έξοδο ή τη διαμετακόμιση του εμπορεύματος ή σύμφωνα προς το αρ. 20, αν αποδείξει ότι έλαβε όλα τα απαραίτητα μέτρα για την αποφυγή της ζημίας ή συμφώνως προς το αρ. 21, αν αποδείξει υπαιτιότητα του ατόμου, το οποίο ζητεί την αποκατάσταση της ζημίας. Περαιτέρω, από τη διάταξη του αρ. 22 παρ. 2 εδ. β' της ίδιας Συμβάσεως της Βαρσοβίας, το οποίο προσετέθη δια του άνω υπ' αριθμ. «4» Πρωτοκόλλου του Μόντρεαλ, προκύπτει ότι κατά την μεταφορά εμπορευμάτων η ευθύνη του μεταφορέως περιορίζεται στο ποσό των 17 Ειδικών Τραβηκτικών Δικαιωμάτων ανά χιλιόγραμμο, εκτός αν ο αποστολέας έχει κάμει κατά τη στιγμή της παραδόσεως του δέματος στον μεταφορέα, ειδική εκδήλωση ενδιαφέροντος κατά την παράδοση στον τόπο προορισμού και έχει πληρώσει ενδεχόμενον πρόσθετο φόρο. Ο υπολογισμός του Ειδικού Τραβηκτικού Δικαιώματος και η μετατροπή του εις εθνικό νόμισμα, γίνεται συμφώνως προς τη διάταξη 4 του ίδιου άρθρου από την οποία προκύπτει ότι τα ποσά τα οποία εκφράζονται εις Ειδικά Τραβηκτικά Δικαιώματα θεωρείται ότι αναφέρονται εις το Ειδικό Τραβηκτικό Δικαίωμα, ως αυτό προσδιορίζεται από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και ότι η μετατροπή αυτών των ποσών εις εθνικά νομίσματα θα πραγματοποιείται, εν περιπτώσει δικαστικής αποφάσεως, συμφώνως προς την τιμή αυτών των νομισμάτων εις Ειδικό Τραβηκτικό Δικαίωμα κατά την ημερομηνία της δίκης, δηλαδή του χρόνου της (πρώτης) συζητήσεως της αγωγής. Η διάταξη του αρ. 25 της ίδιας Σύμβασης, η οποία αντικατεστάθη δια του ιδίου Πρωτοκόλλου και η οποία ορίζει ότι κατά τη μεταφορά «επιβατών και αποσκευών» τα όρια ευθύνης, τα οποία προβλέπονται στο αρ. 22 δεν εφαρμόζονται εάν αποδειχθεί ότι η ζημία προκύπτει από πράξη ή παράλειψη του μεταφορέως ή των υπαλλήλων και των πρακτόρων του, η οποία έγινε είτε με την πρόθεση να προκληθεί ζημία είτε από απροσεξία και εν επιγνώσει ότι είναι πιθανόν από αυτήν να προκύψει ζημία, υπό την προϋπόθεση ότι, εις την περίπτωση μιας πράξεως ή μιας παραλείψεως των υπαλλήλων ή των πρακτόρων υπάρχει μια απόδειξη ότι αυτοί ενήργησαν κατά την άσκηση των καθηκόντων τους, δεν έχει εφαρμογή επί μεταφοράς «εμπορευμάτων» αφού εις αυτήν (αρ. 25) δεν αναφέρεται πλέον η «μεταφορά εμπορευμάτων», λόγος δια τον οποίο και δια του ιδίου Πρωτοκόλλου αφηρέθη η λέξη «εμπορευμάτων» από το αρχικό κείμενο της παρ. 2 εδ. α' του αρ. 22 και προσετέθη το εδ. β' εις την ίδια παράγραφο, το οποίο περιορίζει πλέον την ευθύνη του αεροπορικού μεταφορέως «εμπορευμάτων» σε 17 Ειδικά Τραβηκτικά Δικαιώματα ανά χιλιόγραμμο. Συνεπώς, η ευθύνη του αεροπορικού μεταφορέως διέπεται πλέον, από την αρχή του ποσοτικού περιορισμού, η οποία αντισταθμίζει το γεγονός της αντικειμενικής του ευθύνης και δεν υπάρχει δυνατότητα να καταστεί απεριόριστος, ως προεβλέπετο με τη διάταξη του αρ. 25 της Σύμβασης, προ της άνω αντικατάστασης της, εκτός αν έγινε από τον αποστολέα κατά τη στιγμή της παραδόσεως των «εμπορευμάτων» προς μεταφορά ειδική δήλωση αξίας και έχει πληρωθεί συμπληρωματικό τέλος. Η λειτουργία του ποσοτικού περιορισμού της ευθύνης εξαρτάται από την προβολή σχετικού ισχυρισμού (ενστάσεως) του αερομεταφορέως και οδηγεί στη μερική απαλλαγή του από την ευθύνη, ανακύπτει δε περίπτωση εφαρμογής της μόνο όταν η αιτούμενη δια της αγωγής αποζημίωση, υπερβαίνει το άνω ανώτατο όριο (ΕφΑΘ 4734/2004, ΔΕΕ 2004, 303).

Χρίστος Καραμπάγιας | Μέλος του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών