Ο Κανονισμός Ναυτικής Εργασίας 2006 (με αριθμό 3522.2/08/2013 ΚΥΑ για την εφαρμογή των απαιτήσεων της Διεθνούς Σύμβασης Ναυτικής Εργασίας 2006 (MLC 2006)), αποτελεί το κυριότερο νομοθέτημα προστασίας της  ναυτικής εργασίας και του ναυτικού από ναυτεργατικό ατύχημα και έχει εφαρμογή σε όλους τους ναυτικούς σε πλοία, ανεξάρτητα εάν είναι δημόσιας ή ιδιωτικής ιδιοκτησίας, τα οποία απασχολούνται τακτικώς σε εμπορικές δραστηριότητες.

Δεν αφορά τα πλοία, 1) που απασχολούνται με την αλιεία, ή παρόμοιες εργασίες, όπως βοηθητικά ιχθυοκαλλιέργειας και τα πλοία που είναι χαρακτηρισμένα παραδοσιακά, 2) που πλέουν αποκλειστικά α) σε λίμνες, ποτάμια και κανάλια, β) εντός λιμένων, συμπεριλαμβανομένων των θαλασσίων περιοχών στις οποίες αγκυροβολούν πλοία (ράδα), τα οποία προορίζονται να εξυπηρετηθούν από τον πλησίον αυτών λιμένα. Ειδικά για τον λιμένα του Πειραιά «εντός λιμένα» θεωρείται η θαλάσσια περιοχή κατά μήκος των ακτών της Αττικής μέχρι τα Ίσθμια και τη Βουλιαγμένη, γ) σε προσβάσεις λιμένων μέχρι τρία ναυτικά μίλια από το στόμιο αυτών, δ) μεταξύ λιμένων, ή μεταξύ συνεχόμενων όρμων σε απόσταση που δεν υπερβαίνει τα έξι ναυτικά μίλια.

ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΠΡΟΛΗΨΗΣ

Οι πλοιοκτήτες έχουν

α. Γενική υποχρέωση να λαμβάνουν υπ όψιν τους κινδύνους πάνω στο πλοίο προς αποφυγή των. 

β. Να εκτιμούν τους κινδύνους, που δεν μπορούν να αποφευχθούν και να τους καταπολεμούν στην πηγή τους.

γ. Να προσαρμόζουν την εργασία στο άτομο και τις περιστάσεις, ιδίως όσον αφορά στο σχεδιασμό των χώρων εργασίας και την επιλογή των εξοπλισμών και των μεθόδων εργασίας.

δ. Να αντικαθιστούν το επικίνδυνο με το μη επικίνδυνο, ή το λιγότερο επικίνδυνο.

ε. Να μη μεταθέτουν τον κίνδυνο.

στ. Να δίνουν προτεραιότητα στη λήψη μέτρων συλλογικής προστασίας σε σχέση με τα μέτρα ατομικής προστασίας.

ζ. Να λαμβάνουν υπ όψιν τις φυσικές επιπτώσεις στην επαγγελματική υγεία και ασφάλεια των ναυτικών, που έχουν σχέση, α. Με τον χειροκίνητο χειρισμό φορτίων, β. Τον θόρυβο και τις δονήσεις, γ. Τις χημικές και βιολογικές επαγγελματικές επιπτώσεις στην υγεία, δ. Τις φυσικές και πνευματικές επιπτώσεις της κόπωσης στην υγεία και τα εργατικά ατυχήματα.

ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΠΛΟΙΟΚΤΗΤΩΝ

Οι ναυτικοί που εργάζονται στο πλοίο καλύπτονται από επαρκή μέτρα για την προστασία της υγείας τους και έχουν πρόσβαση σε άμεση και κατάλληλη ιατρική περίθαλψη όσο το δυνατόν εφάμιλλης με αυτή που διατίθεται γενικά στους εργαζομένους στην ξηρά. Η προστασία και η περίθαλψη αυτή παρέχεται χωρίς κόστος για τους ναυτικούς.

Οι πλοιοκτήτες οφείλουν  

α. Να λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα, ώστε να εξασφαλίσουν ότι στους ναυτικούς των πλοίων τους παρέχεται προστασία επαγγελματικής υγείας και ότι διαβιούν, εργάζονται και εκπαιδεύονται επί του πλοίου, σε ασφαλές και υγιεινό περιβάλλον.

β. Να λαμβάνουν μέτρα προληπτικού χαρακτήρα, όπως προγράμματα προαγωγής της υγείας και εκπαίδευσης περί της υγείας.

γ. Να υιοθετούν αποτελεσματική εφαρμογή και προώθηση πολιτικής και προγράμματος επαγγελματικής ασφάλειας και υγείας επί πλοίου, συμπεριλαμβανομένης της αξιολόγησης κινδύνων, καθώς και της εκπαίδευσης και παροχής οδηγιών των ναυτικών. Η παραπάνω πολιτική και πρόγραμμα μπορεί να υιοθετούνται και να εφαρμόζονται μέσω του Συστήματος Ασφαλούς Διαχείρισης που προβλέπεται από τον Διεθνή Κώδικα Ασφαλούς Διαχείρισης (ISM Code).

δ. Να λαμβάνουν εύλογες προφυλάξεις για την πρόληψη εργατικών ατυχημάτων, τραυματισμών και ασθενειών επί του πλοίου. Συμπεριλαμβάνονται τα μέτρα για την μείωση και πρόληψη του κινδύνου έκθεσης του ναυτικού σε επιβλαβή επίπεδα περιβαλλοντικών παραγόντων και χημικών, καθώς και του κινδύνου τραυματισμού, ή ασθένειας του ναυτικού, που μπορεί να προκύψει από τη χρήση εξοπλισμού και μηχανημάτων επί πλοίων.

ε. Να θέτουν πρόγραμμα επί του πλοίου για την πρόληψη εργατικών ατυχημάτων, τραυματισμών και ασθενειών.

στ. Να λαμβάνουν προληπτικά μέτρα, συμπεριλαμβανομένου του μηχανολογικού και σχεδιαστικού εξοπλισμού και της χρήσης εξοπλισμού ατομικής προστασίας.

ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΠΛΟΙΟΚΤΗΤΩΝ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΑ / ΤΡΑΥΜΑΤΙΣΜΟ

Οι πλοιοκτήτες έχουν την υποχρέωση

α. Να εξασφαλίζουν την εφαρμογή γενικών διατάξεων περί προστασίας της υγείας και ιατρικής περίθαλψης, συμπεριλαμβανομένης βασικής οδοντιατρικής περίθαλψης, των ναυτικών πάνω στο πλοίο, όσο το δυνατόν εφάμιλλης με αυτή που διατίθεται σε εργαζομένους στην ξηρά.

β. Να παρέχουν στους ναυτικούς, με χρέωση του πλοίου, το δικαίωμα επίσκεψης σε ιατρό, ή οδοντίατρο, χωρίς καθυστέρηση στους λιμένες κατάπλου του πλοίου, όπου αυτό είναι πρακτικά δυνατόν.

γ. Τα πλοία πρέπει να φέρουν φαρμακείο, ιατρικό υλικό, εξοπλισμό, φάρμακα και ιατρικό οδηγό.

δ. Στα πλοία, που μεταφέρουν 100 ή περισσότερα πρόσωπα και εκτελούν τακτικά διεθνείς πλόες, διάρκειας μεγαλύτερης των τριών ημερών, πρέπει να υπηρετεί ιατρός, υπεύθυνος για την παροχή ιατρικής περίθαλψης.

ε. Πλοία, που δεν φέρουν ιατρό, έχουν, είτε τουλάχιστον ένα ναυτικό επί του πλοίου, ο οποίος είναι υπεύθυνος για την ιατρική περίθαλψη και τη χορήγηση φαρμάκων, είτε τουλάχιστον ένα ναυτικό επί του πλοίου,  ικανό να παρέχει ιατρικές πρώτες βοήθειες.

στ. Σε περίπτωση οιασδήποτε φύσεως ανάγκης για ιατρική συνδρομή, κάθε πλοίο, ανεξαρτήτως της σημαίας του κράτους την οποία φέρει και την περιοχή που διαπλέει μπορεί να απευθύνεται, μέσω ασυρμάτου ή δορυφόρου, για παροχή δωρεάν ιατρικής βοήθειας υπό μορφή συμβουλών, στο Κέντρο Ιατρικών Οδηγιών (Κ.Ι.Ο.) του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού, το οποίο λειτουργεί από το κοινωφελές ίδρυμα «Νοσοκομείο ΕΡ− ΡΙΚΟΣ ΝΤΥΝΑΝ» του Ε.Ε.Σ.

ζ. Οι πλοιοκτήτες είναι υπεύθυνοι  για την κάλυψη των δαπανών των ναυτικών που εργάζονται στα πλοία τους σε σχέση με ασθένεια και τραυματισμό, που επέρχεται μεταξύ της ημερομηνίας έναρξης άσκησης των καθηκόντων τους και της ημερομηνίας κατά την οποία θεωρούνται ότι έχουν δεόντως παλιννοστηθεί, ή που απορρέουν από την απασχόλησή τους σύμφωνα με τη σύμβαση ναυτολόγησης.

η. Σε περίπτωση, που η σύμβαση ναυτολόγησης λυθεί λόγω ασθενείας ή τραυματισμού του ναυτικού και αυτός νοσηλεύεται εκτός του πλοίου, δικαιούται, εφ όσον διαρκεί η ασθένεια, ή ο τραυματισμός, νοσήλεια, συμπεριλαμβανομένης της ιατρικής θεραπείας και της παροχής απαραίτητων φαρμάκων και θεραπευτικών συσκευών, διατροφή και στέγαση όταν νοσηλεύεται εκτός κατοικίας του, καθώς και τον μισθό, έως ότου ο ασθενής, ή τραυματίας, ναυτικός αναρρώσει, ή έως ότου διαπιστωθεί ο μόνιμος χαρακτήρας της ασθένειας, ή της αναπηρίας, όχι όμως πέραν των τεσσάρων μηνών. Προς υπολογισμό των παραπάνω απαιτήσεων, επιτρέπεται να συνομολογείται ειδικός μισθός, σύμφωνα με τη σύμβαση ναυτολόγησης, ή την τυχόν ισχύουσα συλλογική σύμβαση ναυτικής εργασίας.

η. Οι πλοιοκτήτες είναι υπεύθυνοι για την καταβολή του κόστους των δαπανών κηδείας σε περίπτωση θανάτου ναυτικού που επήλθε επί του πλοίου ή στην ξηρά κατά τη διάρκεια της σύμβασης ναυτολόγησης.

ι. Οι παραπάνω διατάξεις είναι ανεξάρτητες από την εφαρμογή ειδικών διατάξεων που προβλέπουν αποζημίωση των παθόντων από την εργασία. Αναφέρεται στον ν. 551/1915.

ια. Ο πλοίαρχος στο πλαίσιο των ενεργειών του συντάσσει έκθεση περί κάθε ατυχήματος, ή ασθένειας, ή τραυματισμού του ναυτικού με σχετική εγγραφή, που καταχωρείται στο ημερολόγιο γέφυρας. Την έκθεση διαβιβάζει το ταχύτερο δυνατό και με κάθε πρόσφορο μέσο στον πλοιοκτήτη για την τήρηση εκ μέρους του σχετικού αρχείου, στις Λιμενικές, ή Προξενικές αρχές και, σε περίπτωση που αυτές δεν υπάρχουν στο ΥΝΑ.

ΑΠΑΛΛΑΓΗ ΠΛΟΙΟΚΤΗΤΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΥΘΥΝΗ 

Οι πλοιοκτήτες απαλλάσσονται των ευθυνών

α. Γενικά για συμβάντα επί του πλοίου, που οφείλονται σε ξένες προς αυτούς μη ομαλές και απρόβλεπτες συνθήκες, ή σε έκτακτα γεγονότα, οι συνέπειες των οποίων δεν θα μπορούσαν να έχουν αποφευχθεί παρ' όλη την επιδειχθείσα επιμέλεια.

β. Αν η ασθένεια, ή ο τραυματισμός του ναυτικού, οφείλεται σε πταίσμα του ίδιου του ναυτικού.

γ. Αν η ασθένεια,  ή ο τραυματισμός του ναυτικού, επήλθε για λόγους που δεν συνδέονται με τις υπηρεσίες του για το πλοίο.

δ. Για υπάρχουσα ασθένεια, ή αναπηρία, που αποκρύφθηκε από το ναυτικό σκοπίμως κατά την έναρξη της ναυτολόγησης.

ε. Οι πλοιοκτήτες απαλλάσσονται από την ευθύνη κάλυψης των δαπανών ιατρικής περίθαλψης, σίτισης και στέγασης και των εξόδων κηδείας, εφ όσον η εν λόγω ευθύνη αναλαμβάνεται από δημόσιες αρχές.

στ. Οι πλοιοκτήτες απαλλάσσονται της ευθύνης για την ανάληψη του κόστους ασθενούς, ή τραυματία, ναυτικού από τη στιγμή που ο ναυτικός μπορεί να εγείρει απαίτηση για ιατρικές παροχές, σύμφωνα με πρόγραμμα υποχρεωτικής ασφάλισης ασθένειας, υποχρεωτικής ασφάλισης ατυχημάτων, ή αποζημίωσης, εργαζομένων για ατυχήματα.

ζ. Τα έξοδα κηδείας, που κατέβαλε ο πλοιοκτήτης επιστρέφονται από το ασφαλιστικό ίδρυμα σε περιπτώσεις στις οποίες καταβάλλεται επίδομα κηδείας για τον αποθανόντα ναυτικό.

η. Οι παραπάνω απαλλαγές του πλοιοκτήτη από την ευθύνη δεν επηρεάζουν την υποχρέωσή του να αποζημιώσει τον ναυτικό σύμφωνα με τις διατάξεις του ν. 551/1915.

ΕΠΙΤΡΟΠΕΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ 

α. Επί πλοίου στο οποίο είναι ναυτολογημένοι πέντε ή περισσότεροι ναυτικοί, συγκροτείται από τον πλοίαρχο επιτροπή ασφάλειας από τρεις τουλάχιστον ναυτικούς, λαμβάνοντας υπόψη τα καθήκοντα και τις ικανότητες αυτών σε θέματα ασφάλειας και υγείας προκειμένου να συμμετέχουν σε συνεδριάσεις της. Στην παραπάνω επιτροπή μπορεί να συμπεριλαμβάνεται ο πλοίαρχος.

β. Περί της συγκρότησης της επιτροπής ασφαλείας καταχωρείται εγγραφή στο ημερολόγιο γεφύρας του πλοίου ή/και στο Σύστημα Ασφαλούς Διαχείρισης που προβλέπεται από τον Διεθνή Κώδικα Ασφαλούς Διαχείρισης (ISM).

Έργο της επιτροπής είναι, α. να συμβάλλει στην εφαρμογή της πολιτικής και του προγράμματος για την προστασία της υγείας, της επαγγελματικής ασφάλειας και της πρόληψης ατυχημάτων, τραυματισμών και ασθενειών επί του πλοίου και να υποβάλλει στον πλοίαρχο προς προώθηση στον πλοιοκτήτη προτάσεις για τη βελτίωση αυτών, β. να καταγράφει και εξετάζει τυχόν παρατηρήσεις και προτάσεις των υπόλοιπων ναυτικών που σχετίζονται με την προστασία της επαγγελματικής υγείας και ασφάλειας και την πρόληψη ατυχημάτων, γ. να ενημερώνεται από τον πλοίαρχο για τα αποτελέσματα της αξιολόγησης κινδύνων που αφορούν στο πλοίο, δ. να διερευνά, κατά το δυνατόν, συμβάντα επί του πλοίου που σχετίζονται με την προστασία της υγείας και της επαγγελματικής ασφάλειας και την πρόληψη ατυχημάτων, προτείνοντας στον πλοιοκτήτη τυχόν διορθωτικά και προληπτικά μέτρα.

ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΝΑΥΤΙΚΩΝ

Αποτελεί ευθύνη του ναυτικού, να φροντίζει ανάλογα με τις δυνατότητές του για την ασφάλεια και την υγεία του, καθώς και για την ασφάλεια και την υγεία των άλλων ναυτικών που επηρεάζονται από τις πράξεις ή παραλείψεις του κατά την εργασία, σύμφωνα με την εκπαίδευση και ενημέρωσή του.

Οι ναυτικοί οφείλουν ειδικότερα, α. να χρησιμοποιούν σωστά τις μηχανές, τις συσκευές, τα εργαλεία, τις επικίνδυνες ουσίες και άλλα μέσα, β. να χρησιμοποιούν σωστά τον ατομικό προστατευτικό εξοπλισμό που τίθεται στη διάθεσή τους και, μετά τη χρήση, να τον τακτοποιούν στη θέση του, γ. να μη θέτουν εκτός λειτουργίας, αλλάζουν, μετατοπίζουν ή εξαρμόζουν αυθαίρετα τους μηχανισμούς ασφάλειας των μηχανών, εργαλείων, συσκευών και εγκαταστάσεων και να χρησιμοποιούν σωστά αυτούς τους μηχανισμούς ασφαλείας, δ. να ενημερώνουν τον προϊστάμενο της υπηρεσίας τους, σχετικά με όλες τις καταστάσεις που μπορεί να θεωρηθεί εύλογα ότι παρουσιάζουν άμεσο και σοβαρό κίνδυνο για την ασφάλεια και την υγεία, καθώς και κάθε έλλειψη που διαπιστώνεται στα συστήματα προστασίας, ε. να συνδράμουν όταν ζητηθεί τον πλοίαρχο, την επιτροπή ασφαλείας και τον πλοιοκτήτη για όσο χρονικό διάστημα είναι αναγκαίο, ώστε αφενός να καταστεί δυνατή η εκπλήρωση των καθηκόντων και των απαιτήσεων που επιβάλλονται για την προστασία της ασφάλειας και της υγείας των ναυτικών κατά την εργασία και αφετέρου να διασφαλισθεί ότι το περιβάλλον και οι συνθήκες εργασίας είναι ασφαλείς και χωρίς κινδύνους για την ασφάλεια και την υγεία εντός του πεδίου δραστηριότητάς τους.