Απαγόρευση κατασκευής, ή διατήρησης, επιβλαβών εγκαταστάσεων στο γειτονικό ακίνητο.    

 

Από τις διατάξεις των άρθρων 1000, 1001 ΑΚ προκύπτει ότι στην έννοια της κυριότητας πάνω σε ακίνητο περιλαμβάνεται κάθε εξουσία μη ειδικώς, από τον νόμο, ή από δικαίωμα τρίτου, αποκλειομένη (ΑΠ 1855/1984). Η εξουσία όμως του κυρίου περιορίζεται με τους νομίμους περιορισμούς, που επιβάλλονται από το ιδιωτικό γειτονικό δίκαιο και αποτελούν, κυρίως ειπείν, προσδιοριστικούς του περιεχομένου της κυριότητας όρους.

Από τις διατάξεις των άρθρων 1004 και 1005 ΑΚ προκύπτει ότι, αν, στο ακίνητο υφίστανται βλαβερές και παράνομες επενέργειες από την ύπαρξη εγκαταστάσεων στο γειτονικό ακίνητο, ο ιδιοκτήτης αυτού δικαιούται, να απαγορεύσει την κατασκευή, ή διατήρηση αυτών στο γειτονικό ακίνητο, προληπτικά μεν κατά την ΑΚ 1004, αν, απ' την ύπαρξη, ή χρήση τους, προβλέπονται με βεβαιότητα οι παράνομες επενέργειες στο ακίνητο του, κατασταλτικά δε κατά την ΑΚ 1005, αν, επήλθαν αυτές και οι εγκαταστάσεις έχουν γίνει με άδεια της αρμόδιας αρχής.

Γειτονικό ακίνητο θεωρείται όχι μόνο το όμορο, αλλά όλα τα ακίνητα από τα οποία μπορεί να επέλθει επενέργεια στο ακίνητο του κυρίου (ΕιρΑθ  2625/1993).

Εγκατάσταση θεωρείται κάθε χειροποίητο έργο, ή κατασκεύασμα με κάποιο διαρκή χαρακτήρα και ανεξάρτητα, αν, λειτουργεί με ανθρώπινη δράση, ή όχι (ΕιρΑθ 2625/1993).

Οι απειλούμενες επενέργειες πρέπει να είναι παράνομες, δηλαδή αυτές που δεν είναι υποχρεωμένος να ανέχεται ο γείτονας, γιατί βλάπτουν ουσιωδώς τη χρήση του ακινήτου του και δεν είναι συνήθεις για την περιοχή του βλάπτοντος ακινήτου.

Αν η ενόχληση του κυρίου οφείλεται σε πράξη του γείτονα, που περιορίζεται μέσα στα όρια του κτήματος του και μόνο αντανακλαστικά βλάπτει το γειτονικό κτήμα, ο πρώτος είναι υποχρεωμένος να ανέχεται τις αντανακλαστικές αυτές οχλήσεις, εφ όσον στην περίπτωση αυτή δεν υπάρχει καμία προσβολή της κυριότητας του, αφού λείπει η απαιτούμενη, κατ' άρθρο 1000 ΑΚ, επενέργεια άλλου.

Οι παράνομες επενέργειες πρέπει να προβλέπονται με βεβαιότητα από  την ύπαρξη, ή χρήση, της εγκατάστασης στο ακίνητο στην περίπτωση της ΑΚ 1004 και θα πρέπει να επήλθαν σε αυτήν στην περίπτωση της ΑΚ 1005 (ΕιρΠαρ 18/1991). 

Χρίστος Καραμπάγιας | Μέλος του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών